دنیای شرکتها به همان اندازه که جذاب است، میتواند گیجکننده هم باشد. کافی است به ساختار پیچیده مالکیت شرکت Philips نگاه کنید؛ جایی که دو شرکت متفاوت، حق استفاده از نام مشهور فیلیپس را روی تلویزیونهایی که در مناطق مختلف به فروش میرسند، در اختیار دارند. شرکت توشیبا (به انگلیسی: Toshiba)نیز بهعنوان یکی از برندهای محبوب تلویزیونهای هوشمند، به اندازه این غول هلندی پیچیده است و اگر کمی عمیقتر بررسی کنید، نکات جالب زیادی درباره ساختار مالکیت آن پیدا خواهید کرد.
در سال ۲۰۲۳ میلادی، شرکت توشیبا پس از آنکه توسط Japan Industrial Partners، یک شرکت سرمایهگذاری خصوصی، به مبلغ ۱۴ میلیارد دلار خریداری شد، رسماً از فهرست بورس توکیو خارج شد. اگر موضوع را در مقیاس بزرگتر نگاه کنیم، این اتفاق چندان عجیب نیست. Japan Industrial Partners پیش از این نیز مالک چندین شرکت دیگر، از جمله Nippon Avionics، بوده است؛ بنابراین توشیبا و شرکتی که تجهیزات هوانوردی و جوشکاری تولید میکند، در حال حاضر تحت یک مجموعه مالکیتی مشترک فعالیت میکنند.
اما نکته جالب اینجاست که توشیبا، درست مانند فیلیپس، طی سالهای گذشته بخشهای مختلفی از کسبوکار خود را واگذار کرده است. برای مثال، دیگر نمیتوانید لپتاپهایی با برند Toshiba را در فروشگاهها پیدا کنید، زیرا این شرکت زیرمجموعه بخش رایانهای خود، یعنی Dynabook، را به Sharp فروخت. شارپ نیز اکنون رایانههای قابلحمل را با برند Dynabook تولید میکند.
اتفاق مشابهی برای بخش تلویزیون توشیبا نیز رخ داد. شرکت Hisense در سال ۲۰۱۷ میلادی این بخش را خرید و همراه با آن، حق استفاده از نام Toshiba را برای مدت ۴۰ سال نیز به دست آورد. بنابراین اگر تاکنون شنیدهاید که آیا هایسنس مالک توشیبا است یا نه، پاسخ این است که بله، هایسنس تلویزیونهایی با برند Toshiba تولید میکند. البته دستکم در آمریکا این موضوع صدق میکند. در اروپا، حقوق استفاده از این برند در اختیار شرکت Vestel است.
شرکت مادر توشیبا مالک چه شرکتهای دیگری است؟
شرکت مادر توشیبا مالک مجموعه متنوعی از شرکتهاست. برای مثال، این مجموعه مالک Hitachi Metals است و به این ترتیب در زمینه تولید قطعات خودرو نیز فعالیت دارد. چه چیز دیگری؟ همانطور که اشاره شد، Nippon Avionics نیز متعلق به Japan Industrial Partners است؛ شرکتی که دستکم ۵۵ درصد از سهام آن را در اختیار دارد. Nippon Avionics نیز محصولات متنوعی از تجهیزات هوانوردی و ارتباطی گرفته تا سیستمهای پردازش داده تولید میکند.
هرچند مشخص نیست این شرکت سرمایهگذاری خصوصی همچنان مالک آن باشد یا نه، اما مدتی نیز یکی از مالکان اصلی OM Digital Solutions بود. این شرکت «کوچک» بیشتر به خاطر تولید دوربینهای برند Olympus شناخته میشد؛ دوربینهایی که سالها یکی از گزینههای مهم در بازار دوربینهای حرفهای بودند. با این حال، یکی از نخستین خریدهای Japan Industrial Partners، و احتمالاً یکی از خریدهایی که در غرب کمتر شناخته شده است، NEC BIGLOBE بود؛ یک ارائهدهنده خدمات اینترنتی ژاپنی.
در نهایت، ساختار مالکیت توشیبا مانند یک مسیر پیچدرپیچ و عمیق است که هرچه بیشتر در آن پیش بروید، به شرکتهای بیشتری میرسید. البته این وضعیت امروزه تا حد زیادی به یک رویه معمول تبدیل شده است، زیرا هنگام خرید یک محصول، احتمال زیادی وجود دارد که شرکتی کاملاً متفاوت آن را تولید کرده باشد. شاید یک تلویزیون Toshiba خریده باشید چون نام این برند را میشناسید، اما از نظر فنی آن تلویزیون در واقع یک محصول Hisense است که برچسب متفاوتی روی آن قرار گرفته است. پنل تلویزیون نیز در کارخانه Hisense در چین تولید میشود؛ همان جایی که تلویزیونهای این شرکت ساخته میشوند. بنابراین از نظر سختافزار، در عمل با همان محصول روبهرو هستید که تنها با نرمافزار و برند متفاوت عرضه شده است.
