قدرت یک نام تجاری (برند) گاهی آنقدر زیاد است که بعضیها معتقدند برند حتی از خود محصول هم مهمتر است. البته این موضوع جای بحث دارد، اما کافی است نگاهی به شرکت فیلیپس (Philips) بیندازید.
شرکت فیلیپس در دهههای ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ میلادی یکی از شناختهشدهترین و معتبرترین برندهای جهان بود و هنوز هم بسیاری از مردم به آن اعتماد دارند. دلیل این اعتماد، سابقه طولانی این شرکت در نوآوری است؛ برای مثال، Philips در کنار سونی یکی از شرکتهایی بود که در توسعه و معرفی دیسک فشرده (CD) نقش مهمی ایفا کرد.
امروزه محصولات بسیار متنوعی با نام فیلیپس در بازار دیده میشود؛ از تلویزیون، سرخکن بدون روغن (Air Fryer)، دستگاه اسپرسوساز و لوازم خانگی گرفته تا تجهیزات پزشکی و فناوریهای حوزه سلامت. به همین دلیل شاید این سؤال برایتان پیش بیاید که فیلیپس یک شرکت اروپایی است؟ و در حال حاضر چه کسی مالک آن است؟
پاسخ این سؤال، برخلاف تصور، چندان ساده نیست.
امروزه بسیاری از شرکتهای بزرگ، بخشی از کسبوکار خود را به شرکتهای دیگر واگذار میکنند یا اجازه میدهند برندشان تحت مجوز (License) توسط شرکتهای دیگری استفاده شود.
برای مثال، برند Sennheiser همچنان متعلق به خانواده سنهایزر است، اما بخش محصولات مصرفی خود را به شرکت دیگری واگذار کرده است.
فیلیپس نیز ساختار متفاوتی دارد.
شرکت Royal Philips که دفتر مرکزی آن در آمستردام هلند قرار دارد، یک شرکت سهامی عام است و سهام آن در بازار بورس معامله میشود. بنابراین مالک واحد یا شرکت مادر مشخصی ندارد.
در حال حاضر حدود ۴۱ درصد از سهام فیلیپس در اختیار سرمایهگذاران خرد (Retail Investors) قرار دارد و حدود ۴۰ درصد نیز متعلق به سرمایهگذاران نهادی (Institutional Investors) مانند صندوقهای سرمایهگذاری و شرکتهای مالی است.
اما نکته جالب اینجاست که برای بیشتر محصولاتی که با برند Philips در بازار میبینید (بهجز تجهیزات پزشکی)، خود شرکت فیلیپس تولیدکننده آنها نیست.
در واقع، فیلیپس در بسیاری از حوزهها تنها حق استفاده از نام تجاری خود را به شرکتهای دیگر واگذار کرده است.
برای مثال، تولید لوازم خانگی تحت برند فیلیپس در اختیار یک شرکت است، در حالی که محصولاتی مانند لامپهای هوشمند توسط شرکت دیگری تولید میشوند.
ماجرا درباره تلویزیونهای فیلیپس حتی پیچیدهتر هم میشود، زیرا در کشورهای مختلف، شرکتهای متفاوتی مجوز استفاده از برند فیلیپس روی تلویزیونهای خود را دارند.
بزرگترین سهامدار شرکت فیلیپس چه کسی است؟
اگر بخواهیم به سادهترین شکل توضیح دهیم که چه کسی بیشترین مالکیت فیلیپس را در اختیار دارد، باید به سهامداران بزرگ نهادی اشاره کنیم.
در حال حاضر، شرکت سرمایهگذاری Exor N.V. با در اختیار داشتن حدود ۱۹ درصد از سهام، بزرگترین سهامدار فیلیپس محسوب میشود.
پس از آن، شرکت آمریکایی Causeway Capital Management LLC با حدود ۳ درصد سهام قرار دارد.
همچنین شرکت سرمایهگذاری مشهور BlackRock Fund Advisors نیز کمی بیش از ۲ درصد از سهام فیلیپس را در اختیار دارد.
اما در مورد خود محصولات Philips، وضعیت کمی متفاوت است.
شرکت Royal Philips همچنان مستقیماً در زمینه تجهیزات پزشکی و برخی محصولات مراقبت شخصی مانند مسواک برقی، ماشین اصلاح برقی و محصولات سلامت فردی فعالیت میکند.
در سایر بخشها، فیلیپس بیشتر نام تجاری خود را به شرکتهای دیگر واگذار کرده است.
برای نمونه، شرکت سرمایهگذاری Hillhouse Capital کل بخش لوازم خانگی فیلیپس را خریداری کرد و حق استفاده از برند فیلیپس را نیز به مدت ۱۵ سال دریافت کرد.
این کسبوکار اکنون با نام Versuni فعالیت میکند و محصولات خود را در کارخانههای مختلف سراسر جهان تولید میکند.
از سوی دیگر، شرکت Signify که پیشتر بخشی از واحد روشنایی فیلیپس بود، به یک شرکت مستقل تبدیل شد.
بنابراین اگر امروز لامپهای هوشمند Philips Hue را خریداری کنید، در واقع محصولی را تهیه کردهاید که توسط شرکت Signify ساخته شده و فقط با مجوز از نام فیلیپس استفاده میکند.
اما شاید پیچیدهترین بخش ماجرا مربوط به تلویزیونهای فیلیپس باشد.
اگر در آمریکای شمالی یک تلویزیون با برند فیلیپس بخرید، احتمال زیاد این محصول توسط شرکت Skyworth تولید شده است؛ زیرا این شرکت حق استفاده از برند فیلیپس را در آن منطقه در اختیار دارد.
در مقابل، اگر همین تلویزیون را در بسیاری از کشورهای اروپایی خریداری کنید، تولیدکننده آن شرکت TP Vision خواهد بود.
همه این موارد نشان میدهد که برند Philips همچنان اعتبار و ارزش بالایی در بازار لوازم الکترونیکی و فناوری دارد؛ بهطوری که شرکتهای مختلف علاقهمند هستند محصولات خود را با این نام عرضه کنند، زیرا همچنان برای بسیاری از مشتریان، نام فیلیپس نمادی از کیفیت، اعتماد و سابقه طولانی در نوآوری است.
