تشخیص تفاوت بین دیزل معمولی و دیزل پلاس شاید برای برخی رانندگان کمی گیجکننده باشد، اما بیودیزل (Biodiesel) موضوع سادهتری است. حتی از نام آن هم میتوان حدس زد که با نوعی سوخت پاکتر و سازگارتر با محیطزیست سروکار داریم.
البته دوستدار محیطزیست بودن، به این معنا نیست که بیودیزل را بتوان برای همیشه ذخیره کرد. این سوخت نیز مانند بسیاری از مواد دیگر، عمر نگهداری محدودی دارد و مدت زمان قابل استفاده بودن آن به عوامل مختلفی بستگی دارد.
بهطور معمول، بیودیزل را میتوان بین ۶ ماه تا یک سال نگهداری کرد؛ پس از این مدت، کیفیت آن بهتدریج کاهش پیدا میکند. البته عواملی مانند آلودگی، تماس با هوا، نور، رطوبت، اکسیژن و دمای محیط میتوانند سرعت خراب شدن آن را بیشتر یا کمتر کنند.
نوع مواد اولیهای که بیودیزل از آن تولید شده نیز اهمیت زیادی دارد. برای مثال، بیودیزلی که از روغن سویا یا روغن کانولا ساخته شده باشد، نسبت به نمونههایی که از چربیهای حیوانی تولید میشوند، سریعتر دچار اکسیداسیون و افت کیفیت میشود. به همین دلیل، استفاده از مواد پایدارکننده (Stabilizer) میتواند به حفظ کیفیت سوخت در مدت زمان طولانیتر کمک کند.
با وجود اینکه بیودیزل عمر نگهداری محدودی دارد، در مجموع سوختی ایمن برای ذخیرهسازی و جابهجایی محسوب میشود. نقطه اشتعال بیودیزل خالص حدود ۲۶۶ درجه فارنهایت (حدود ۱۳۰ درجه سانتیگراد) است، در حالی که این عدد برای دیزل نفتی حدود ۱۲۶ درجه فارنهایت (حدود ۵۲ درجه سانتیگراد) است. این یعنی احتمال آتش گرفتن بیودیزل بهمراتب کمتر از دیزل معمولی است.
علاوه بر این، اگر بیودیزل خالص و بدون ترکیب با سوختهای دیگر بهطور اتفاقی روی زمین ریخته شود، آسیب زیستمحیطی آن معمولاً کمتر از دیزل معمولی خواهد بود.
با این حال، با وجود تمام مزایایی که بیودیزل نسبت به دیزل سنتی دارد، همچنان باید آن را در شرایط مناسب نگهداری کنید تا کیفیت آن در طول زمان حفظ شود.
مزایا و معایب سوخت بیودیزل
حفظ کیفیت بیودیزل از نگهداری صحیح آن آغاز میشود. بهتر است این سوخت را در مخزن یا ظرفی کاملاً تمیز نگهداری کنید و آن را در محیطی خنک، خشک و دور از تابش مستقیم نور خورشید قرار دهید. در غیر این صورت، فرآیند اکسیداسیون زودتر آغاز میشود و کیفیت سوخت کاهش پیدا میکند.
همچنین باید مطمئن شوید که درِ مخزن کاملاً بسته است تا رطوبت و آب وارد سوخت نشوند. ورود آب میتواند باعث رشد باکتریها، قارچها و سایر میکروارگانیسمها شود و در نتیجه کیفیت بیودیزل را بهشدت کاهش دهد.
اگر مجبور هستید بیودیزل را در محلی نگهداری کنید که احتمال تماس آن با آب وجود دارد، استفاده از مواد زیستکش (Biocide) میتواند از رشد میکروارگانیسمها و تخریب سوخت جلوگیری کند.
البته بیودیزل در کنار مزایای خود، معایبی نیز دارد.
یکی از مهمترین آنها این است که ترکیبهای با درصد بالاتر بیودیزل معمولاً گرانتر از دیزل معمولی هستند. همچنین بسته به محل زندگی، پیدا کردن جایگاهی که این سوخت را عرضه کند، همیشه آسان نیست.
از طرف دیگر، بیودیزل در هوای سرد عملکرد ایدهآلی ندارد. این سوخت در دماهای پایین غلیظتر میشود و همین موضوع میتواند روی عملکرد موتور تأثیر منفی بگذارد.
همچنین هرچند بیودیزل نسبت به دیزل نفتی آلایندگی کمتری تولید میکند، اما همچنان هنگام کار موتور، گازهای خروجی از اگزوز را بهطور کامل حذف نمیکند.
در مقابل، استفاده از بیودیزل مزایای قابل توجهی نیز دارد.
از آنجا که این سوخت از منابع تجدیدپذیر تولید میشود و وابسته به سوختهای فسیلی نیست، میتواند به کاهش انتشار گازهای گلخانهای کمک کند.
علاوه بر این، بیودیزل قابلیت ترکیب شدن با دیزل معمولی را دارد؛ بنابراین بسیاری از خودروهای دیزلی میتوانند بدون نیاز به تغییر یا ارتقای موتور، از این سوخت استفاده کنند.
در نهایت، بیودیزل میتواند به ایجاد منبعی پایدارتر برای تأمین سوخت کمک کند و وابستگی کشورها به نفت خام و فرآوردههای نفتی را کاهش دهد.
