بر اساس اعلام نهاد پایش اینترنت نتبلاکس، اختلال سراسری اینترنت در ایران پس از ۸۶۴ ساعت همچنان ادامه داشته و وارد سیوهفتمین روز متوالی شده است. این گزارش میگوید وضعیت کنونی از نظر مدتزمان و همچنین شدت و دامنه اثرگذاری، در چارچوب دادههای ثبتشده جهانی، به عنوان طولانیترین نمونه قطع سراسری اینترنت در مقیاس ملی مطرح شده است.
افزایش مدت قطعی و مقایسه با نمونههای پیشین
نتبلاکس در تازهترین بهروزرسانی خود تأکید کرده که این وضعیت هم از حیث طول زمان و هم از نظر شدت، از موارد مشابه پیشی گرفته است. همچنین این نهاد در تحلیلهای خود مطرح میکند که ایران پس از تجربه اتصال به اینترنت جهانی، با بازگشت به یک شبکه ملی و قطع ارتباط با بخش بینالمللی، در عمل با کاهش دسترسی سراسری به اینترنت مواجه شده است.
در همین چارچوب، نتبلاکس به این نکته اشاره میکند که برخی کشورها اساساً از ابتدا در وضعیت «اتصال به اینترنت جهانی» قرار نداشتهاند و بنابراین مقایسه آنها با سناریوی «بازگشت به قطع فراگیر در طول زمان» از نظر ماهیت، یکسان نیست.
مقایسه با اختلالهای جهانی
طبق گزارش نتبلاکس، در برخی نقاط جهان نیز اختلالهایی ثبت شده است؛ اما نوع رخداد در ایران، از نظر دامنه و پیوستگی، با بسیاری از نمونهها تفاوت دارد. برای نمونه، این نهاد اشاره کرده است:
- در برخی کشورها اختلال اینترنت به صورت متناوب رخ داده و یک الگوی کاملاً پیوسته ایجاد نشده است.
- در برخی موارد دیگر، پس از گذشت چند هفته، فرآیند بازیابی تدریجی اتصال مشاهده شده است.
- در برخی اختلالهای منطقهای نیز هرچند مدتزمان قابل توجه بوده، اما معمولاً کل کشور به شکل کامل از اینترنت جهانی جدا نشده است.
زمینههای مرتبط با جنگ و تفاوت نوع اختلال
نتبلاکس همچنین به وضعیت مناطقی اشاره میکند که تحت تأثیر جنگ قرار داشتهاند؛ از جمله اوکراین و غزه. در این مناطق، برخی کاربران کاهش دسترسی را به دلیل آسیب به زیرساختهای ارتباطی تجربه کردهاند. با این حال، این نهاد تاکید میکند که تا امروز، جنگها بهصورت مستقیم به «قطع کامل و سراسری اینترنت» در سطح یک کشور به همان معنای مطرحشده در این سناریو منجر نشدهاند و افت دسترسی در چنین مناطق، عمدتاً معلول آسیبهای فیزیکی زیرساختها بوده است.
جمعبندی
در مجموع، گزارش نتبلاکس از استمرار طولانیِ اختلال سراسری اینترنت در ایران و قرار گرفتن آن در میان جدیترین نمونههای ثبتشده جهانی حکایت دارد. این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که علاوه بر مدت، بر «دامنه و پیوستگی» نیز تأکید میشود؛ موضوعی که در مقایسه با بسیاری از رویدادهای مشابه، ویژگی پررنگتری دارد.
