با گرمتر شدن هوا در تابستان، بندر اسپلیت در کرواسی به یکی از پررفتوآمدترین نقاط کشور تبدیل شده است. کارکنانی با پیراهن سفید در حال هدایت خودروها به سمت کشتیهای مسافربری هستند و برخی از گردشگران با عجله روی آسفالت داغ میدوند تا به کشتی جزیره ویس برسند. شرکت ملی حملونقل دریایی کرواسی (Jadrolinija) گزارش داده که همه کشتیها پُر بودهاند و محبوبیت جزایر همچنان بالاست. تنها در اولین تعطیلات مهم سال ۲۰۲۵، فرودگاه اسپلیت میزبان ۴۵ هزار گردشگر بود و ۴۷ هزار نفر نیز از بندر این شهر عبور کردند.
اما در پس این چشمانداز پرنشاط، یک نگرانی بزرگ پنهان شده است: افزایش شدید هزینهها و کاهش تعداد گردشگران، جایگاه کرواسی بهعنوان یک مقصد مقرونبهصرفه در مدیترانه را تهدید میکند.
شروعی امیدوارکننده، اما با افت نگرانکننده در ماه مه
وزارت گردشگری کرواسی ماه ژوئن را «امیدبخش» توصیف کرده، اما رسانههایی مانند Jutarnji List چندان مطمئن نیستند. این رسانه هشدار داده که «کرواسی بیش از حد گران شده» و شاید سال ۲۰۲۵ با انتظارات فاصله داشته باشد.
در مقایسه با سال گذشته، ورود گردشگران در ماه مه ۲۰۲۵ حدود ۵ درصد کاهش داشته و اقامتهای شبانه نیز ۱۴ درصد کمتر شده است. این افت ناگهانی، خوشبینیهای قبلی را کمرنگ کرده است. هرچند گردشگران داخلی کمی این کاهش را جبران کردهاند، اما تعداد بازدیدکنندگان خارجی—بهویژه از کشورهای کلیدی اروپای مرکزی مانند آلمان، اتریش، لهستان و مجارستان—بهطور قابلتوجهی کمتر شده است.
بر اساس گزارش کمیسیون سفرهای اروپایی (ETC)، در ماه مه ۲۰۲۴، گردشگران آلمانی ۳۰ درصد از کل مسافران را تشکیل میدادند، اما این رقم در سال ۲۰۲۵ به فقط ۱۶.۵ درصد کاهش یافته است. ETC همچنین اعلام کرده که از میان ۲۹ کشور اروپایی، فقط کرواسی و ایسلند با کاهش واقعی تعداد گردشگر روبهرو هستند. بهطور هشداردهندهای، وبسایت index.hr حتی این احتمال را مطرح کرده که آلبانی ممکن است از نظر تعداد گردشگر از کرواسی پیشی بگیرد؛ موضوعی که ممکن است چهره گردشگری مدیترانه را تغییر دهد.
مشکل قیمتها
کارشناسان بازار، دلیل اصلی این افت را در افزایش شدید قیمتها میدانند. هزینه سفر به کرواسی در سه سال اخیر حدود ۵۰ درصد افزایش یافته؛ در حالی که این عدد در کشورهایی مانند یونان و اسپانیا بین ۱۵ تا ۲۰ درصد بوده است. پس از پیوستن کرواسی به حوزه یورو در سال ۲۰۲۳، برخی رستورانها و فروشگاهها از این فرصت سوءاستفاده کرده و قیمتها را بیش از حد بالا بردند.
هرچند صنعت گردشگری، تورم، افزایش حقوق فصلی و مالیاتها را دلیل این گرانیها عنوان میکند، اما واکنش منفی مردم و گردشگران بسیار مشهود است. حتی برخی از مصرفکنندگان کرواسی در سال ۲۰۲۵ اقدام به تحریم کسبوکارها کردند، و اکنون بسیاری از گردشگران خارجی با بودجه محدود، به دنبال مقصدهایی ارزانتر هستند.
دامیر نووتنی، اقتصاددان برجسته، هشدار داده که سطح قیمتهای کنونی در کرواسی «پایدار نیست»، بهویژه با توجه به اینکه سطح خدمات ارائهشده، با این قیمتها تناسب ندارد. آندری پلنکوویچ، نخستوزیر کرواسی نیز گفته:
کشورهای دیگر هم دریا، جزیره و ساحل دارند. چون ما تنها گزینه نیستیم، باید در تعیین قیمتها دقت کنیم.
فصلی با ابهام و نگرانی
اگرچه ماه مه عملکرد خوبی نداشت، اما گردشگری همچنان نقش کلیدی در اقتصاد کرواسی ایفا میکند. در سال ۲۰۲۴، این صنعت میزبان ۲۱.۷ میلیون گردشگر بود و ۱۵ میلیارد یورو درآمد بههمراه داشت. ماههای جولای و آگوست، فصل طلایی درآمدزایی محسوب میشوند و آمارهای ابتدایی ماه ژوئن نوید یک فصل پُررونق را میدهند.
با این حال، نگرانیهایی درباره سرعت پایینتر رزرو اقامتگاهها نسبت به سالهای گذشته وجود دارد. اتحادیههای صنعت گردشگری میگویند که حدود دو سوم صاحبخانههایی که آپارتمان اجاره میدهند، قصد ندارند قیمتها را بالا ببرند و دولت نیز اعلام کرده که نرخها «ثبات یافتهاند». با این وجود، تصویری که از کرواسی بهعنوان مقصدی مقرونبهصرفه در ذهن گردشگران شکل گرفته بود، شاید دیگر وجود نداشته باشد.
تلاش برای تعادل میان کیفیت و کمیت
وزارت گردشگری کرواسی سالهاست وعده داده که تمرکز خود را از صرفاً «افزایش تعداد» به سمت ارتقای کیفیت و توسعه گردشگری پایدار تغییر میدهد و سعی دارد بازه زمانی شلوغ گردشگری را گسترش دهد. اما وابستگی شدید به درآمدهای فصل اوج (تابستان) باعث میشود همه نگران عملکرد کوتاهمدت باقی بمانند.
سؤال اصلی این است که: آیا افت ماه مه تنها یک اتفاق موقتی بود؟ یا اینکه مسیر نزولی ورود گردشگر ادامهدار خواهد بود؟ کرواسی اکنون زیر ذرهبین است؛ چرا که باید بین محبوبیت جهانیاش و نیاز به حفظ قیمتهای رقابتی تعادل برقرار کند—در شرایطی که کشورهایی مانند آلبانی، یونان و پرتغال در حال جذب هرچه بیشتر گردشگران هستند.
در حالیکه کشتیها بهسوی جزایر زیبایی مانند ویس حرکت میکنند، آینده گردشگری کرواسی در یک نقطه حساس قرار دارد. سال ۲۰۲۵ تعیین خواهد کرد که آیا این کشور میتواند موفقیت جهانی خود را با حفظ مقرونبهصرفه بودن، هماهنگ کند یا نه. جذابیت سواحل آدریاتیک همچنان پابرجاست؛ اما بدون اصلاحات حسابشده، کرواسی ممکن است بهطرز غمانگیزی شاهد سواحل خلوتتری نسبت به گذشته باشد.
