چین شاهد ظهور نوع جدیدی از گردشگری است؛ گردشگرانی که برخلاف مسافران سنتی، لزوماً برای دیدن دیوار بزرگ چین، منطقه باند شانگهای یا شهر ممنوعه پکن به این کشور سفر نمیکنند. هدف اصلی این گروه، مشاهده نزدیک فناوریهایی مانند رباتهای انساننما، خودروهای برقی، کارخانههای هوشمند، پهپادها و هوش مصنوعی است.
این روند که به گردشگری فناوری (Tech Tourism) معروف شده، بهسرعت در حال گسترش است و پای گروههایی مانند کارآفرینان، سرمایهگذاران، مهندسان و مدیران شرکتهای خارجی را به مراکز فناوری چین باز کرده است.
گردشگری فناوری چیست و چرا در چین محبوب شده است؟
گردشگری فناوری نوعی از سفرهای تخصصی است که در آن هدف مسافر صرفاً بازدید از جاذبههای تاریخی و فرهنگی نیست؛ بلکه میخواهد از نزدیک با شرکتها، کارخانهها، آزمایشگاهها، مراکز تحقیقاتی و اکوسیستمهای صنعتی یک کشور آشنا شود.
در چین، شرکتهای خصوصی بهتدریج صنعت جدیدی را پیرامون این نوع سفرها ایجاد کردهاند. آژانسهای تخصصی برای بازدیدکنندگان خارجی برنامههایی ترتیب میدهند که شامل بازدید از کارخانهها، ملاقات با شرکتهای فناوری و حضور در آزمایشگاهها و مراکز توسعه محصولات است.
شهرهایی مانند شنژن، شانگهای، پکن، هانگژو و هفئی از مهمترین مقاصد این تورها هستند.
بر اساس اطلاعات ارائهشده از سوی آژانس Glopen، تقاضا برای برنامههای گردشگری فناوری در سال ۲۰۲۶ میلادی بیش از ۵۰ درصد افزایش یافته است. این آژانس همچنین reportedly بیش از ۱۰۰ بازدید شرکتی در ماه برای مشتریان خود ترتیب میدهد.
خارجیها در تورهای فناوری چین به دنبال چه چیزی هستند؟
مرز میان گردشگری صنعتی، سفرهای تجاری و گردشگری فناوری در چین روزبهروز کمرنگتر میشود.
بازدیدکنندگان خارجی میخواهند بدانند شرکتهای چینی چگونه محصولات جدید را طراحی، تولید و وارد بازار میکنند و چرا برخی از این فرایندها با سرعت بالایی انجام میشوند.
مهمترین حوزههای مورد توجه گردشگران فناوری عبارتاند از:
- رباتیک و رباتهای انساننما
- خودروهای برقی
- باتری و فناوری ذخیره انرژی
- پهپادها
- هوش مصنوعی کاربردی
- تجهیزات الکترونیکی
- تولید قطعات
- کارخانههای هوشمند
- فناوریهای خودران
در واقع، برای بسیاری از این مسافران، سفر به چین فرصتی برای مشاهده مستقیم ظرفیت تولید و فناوری این کشور است؛ نه صرفاً یک سفر تفریحی.
چرا شنژن به مرکز گردشگری فناوری چین تبدیل شده است؟
شنژن مهمترین مقصد گردشگران فناوری در چین محسوب میشود.
این شهر میزبان تعداد زیادی از تولیدکنندگان قطعات، شرکتهای رباتیک و پهپاد، تولیدکنندگان تجهیزات الکترونیکی و شبکه گستردهای از شرکتهای پیمانکار و تأمینکننده است.
تعداد بازدیدکنندگان خارجی از شنژن نیز رشد قابلتوجهی داشته است. بر اساس اطلاعات ارائهشده، تعداد گردشگران خارجی این شهر در سال گذشته ۷۰ درصد افزایش یافته و در سهماهه نخست سال ۲۰۲۶ میلادی نیز بیش از ۳۰ درصد رشد کرده است.
در مجموع، از ابتدای سال تا پایان ماه اوت، بیش از ۵ میلیون گردشگر خارجی وارد شنژن شدهاند.
این ترکیب از زیرساخت صنعتی، شرکتهای فناوری، زنجیره تأمین گسترده و بازار الکترونیک باعث شده شنژن برای افرادی که میخواهند اکوسیستم فناوری چین را از نزدیک ببینند، جذابیت ویژهای داشته باشد.
تور ۶ روزه هوش مصنوعی و رباتیک در شنژن چقدر هزینه دارد؟
رشد تقاضا باعث شده شرکتهای گردشگری محلی نیز برنامههای تخصصیتری طراحی کنند.
برای نمونه، شرکت Bridging China یک تور ششروزه با تمرکز بر هوش مصنوعی و رباتیک در شنژن ایجاد کرده است.
این برنامه شامل ملاقات با کارآفرینان محلی، بازدید از شرکتهای رباتیک و حضور در مرکز توسعه رباتیک است.
یکی از بخشهای مهم این تور نیز بازدید پیاده از بازار عظیم Huaqiangbei است؛ بازاری که بهعنوان یکی از مراکز مهم قطعات و تجهیزات الکترونیکی شنژن شناخته میشود.
هزینه این تور حدود ۲۵۸۰ یورو برای هر نفر است و هزینه هتل و بلیت هواپیما در آن لحاظ نشده است.
تورهای فناوری چین برای مدیران و سرمایهگذاران گرانتر هستند
تورهای تخصصی برای مدیران ارشد، سرمایهگذاران و فعالان صنعت معمولاً بسیار گرانتر هستند و بهصورت کاملاً سفارشی طراحی میشوند.
برای مثال، یک تور تجاری پنجروزه برای سرمایهگذاران و مدیران ارشد حدود ۱۲ هزار و ۹۰۹ یورو برای هر نفر هزینه دارد.
در طرف دیگر، برنامههای کوتاهتر و عمومیتری نیز وجود دارند که در شهرهایی مانند شانگهای و دیگر مراکز فناوری چین برگزار میشوند.
برخی از این تجربهها تنها چند ساعت طول میکشند و شامل فعالیتهایی مانند:
- رانندگی با خودروهای برقی
- تماشای حرکت رباتها
- بازیهای واقعیت مجازی
- پرواز یا تجربه کار با پهپادها
هزینه این برنامهها از حدود ۷۰ یا ۱۳۰ دلار شروع میشود و در برخی تورهای تخصصیتر میتواند به حدود ۲۳۰۰ یورو برسد.
به این ترتیب، گردشگری فناوری در چین از برنامههای کوتاه و نسبتاً ارزان برای گردشگران عادی تا تورهای چندروزه و بسیار گرانقیمت برای مدیران و سرمایهگذاران را شامل میشود.
دولت چین هم به دنبال توسعه گردشگری صنعتی است
رشد این صنعت تنها مورد توجه شرکتهای خصوصی قرار نگرفته است. دولت چین نیز بهطور رسمی به دنبال توسعه گردشگری صنعتی و فناوری است.
در ماه مه ۲۰۲۶ میلادی، هفت وزارتخانه و نهاد دولتی چین از جمله وزارت فرهنگ و گردشگری و وزارت صنعت و فناوری اطلاعات، دستورالعملی برای توسعه گردشگری صنعتی صادر کردند.
هدف این برنامه، جذب گردشگران به صنایع مختلف از جمله:
- صنعت خودرو
- رباتیک
- هوافضا
- لجستیک
- تجهیزات صنعتی
است.
این دستورالعمل همچنین بر استفاده از فناوریهایی مانند هوش مصنوعی، واقعیت مجازی و رانندگی خودران برای ایجاد تجربههای جدید گردشگری تأکید دارد.
چین در حال حاضر ۱۴۲ سایت گردشگری صنعتی در سطح ملی دارد که بهعنوان سایتهای نمونه معرفی شدهاند.
برخی فعالان این صنعت نیز برآورد میکنند که اندازه بازار گردشگری صنعتی چین تا سال ۲۰۲۹ میلادی از ۳۰۰ میلیارد یوان عبور کند؛ رقمی معادل حدود ۳۸ میلیارد یورو.
چرا سرمایهگذاران خارجی برای دیدن فناوری چین به این کشور میروند؟
یکی از دلایل مهم رشد گردشگری فناوری، افزایش توجه شرکتها و سرمایهگذاران خارجی به ظرفیت صنعتی و فناوری چین است.
برای برخی از شرکتهای چندملیتی، پیشرفت سریع چین در حوزههایی مانند خودروهای برقی، باتری، رباتیک و هوش مصنوعی باعث شده سفر به این کشور دیگر فقط یک تجربه گردشگری نباشد.
بخشی از این تورها عملاً رنگوبوی تبادل صنعتی و تجاری پیدا کردهاند.
بازدیدکنندگان میخواهند از نزدیک اطلاعاتی درباره رقبای احتمالی، تأمینکنندگان، شرکای تجاری و ظرفیت واقعی شرکتهای چینی به دست آورند.
در چنین شرایطی، مهمترین هدف سفر این است که مدیر یا سرمایهگذار خارجی تصویری واقعیتر از تواناییهای فناوری و تولیدی چین پیدا کند.
آیا فناوریهایی که به گردشگران نشان داده میشوند واقعاً پیشرفته هستند؟
با وجود جذابیت زیاد این تورها، باید میان نمایش فناوری و کاربرد واقعی آن تفاوت قائل شد.
بخشی از جذابیت گردشگری فناوری چین به کنجکاوی بازمیگردد. بسیاری از افرادی که دوران ظهور رایانههای شخصی و رشد سیلیکونولی را دیدهاند، اکنون میخواهند موج جدید تحولات فناوری در چین را نیز از نزدیک مشاهده کنند.
اما در حوزههایی مانند رباتهای انساننما، هوش مصنوعی و خودروهای خودران، آنچه به گردشگران نشان داده میشود همیشه به معنای رسیدن فناوری به مرحله استفاده گسترده صنعتی نیست.
بر اساس گزارشی که رویترز درباره این موضوع منتشر کرده، برخی از رباتهایی که برای بازدیدکنندگان خارجی به نمایش گذاشته شدهاند، در عمل حرکت بسیار آهستهای دارند و توانایی محدودی برای حرکت مستقل از خود نشان میدهند.
بنابراین، یک نمایش فناوری در یک مرکز تحقیقاتی یا نمایشگاه لزوماً به معنای آن نیست که همان فناوری در مقیاس گسترده وارد کارخانهها و خطوط تولید شده است.
چین هنوز با چالشهای بزرگی در صنعت فناوری روبهرو است
توانایی صنعتی چین را نمیتوان نادیده گرفت، اما این کشور برای تبدیل شدن به رهبر جهانی در تمام حوزههای فناوری مورد اشاره همچنان با چالشهایی مواجه است.
برخی فناوریها هنوز فاصله زیادی با استفاده گسترده در تولید انبوه دارند و میان یک نمونه آزمایشی جذاب و محصولی که بتواند در مقیاس اقتصادی تولید و استفاده شود، تفاوت قابلتوجهی وجود دارد.
به همین دلیل، گردشگران فناوری ممکن است در یک سفر چندروزه با مجموعهای از فناوریهای بسیار پیشرفته و چشمگیر روبهرو شوند، اما برای ارزیابی واقعی توانایی یک صنعت باید عواملی مانند مقیاس تولید، هزینه، قابلیت اطمینان، زنجیره تأمین و میزان استفاده تجاری نیز بررسی شود.
آینده گردشگری فناوری در چین چگونه خواهد بود؟
به نظر میرسد گردشگری فناوری در چین هنوز در ابتدای مسیر رشد خود قرار دارد و افزایش علاقه شرکتهای چندملیتی، کارآفرینان و سرمایهگذاران خارجی میتواند به توسعه بیشتر آن کمک کند.
چین از یک سو دارای مجموعه بزرگی از کارخانهها، شرکتهای فناوری، مراکز تحقیقاتی و زنجیرههای تأمین است و از سوی دیگر، بسیاری از فعالان اقتصادی جهان میخواهند بدانند این اکوسیستم در سالهای آینده چه مسیری را طی خواهد کرد.
در نتیجه، ممکن است در چند سال آینده بازدید از کارخانههای هوشمند، آزمایشگاههای رباتیک، مراکز توسعه خودروهای برقی و نمایشگاههای هوش مصنوعی به بخشی عادی از برنامه سفر برخی گردشگران خارجی به چین تبدیل شود.
گردشگری فناوری در نهایت فقط درباره دیدن یک ربات یا سوار شدن بر یک خودروی برقی نیست؛ این پدیده نشان میدهد که فناوری و صنعت خودشان به جاذبهای برای گردشگران تبدیل شدهاند و چین یکی از نخستین کشورهایی است که این فرصت را در مقیاس گسترده به صنعت گردشگری پیوند میزند.
