چند وقت یکبار به یک مرکز خرید میروید یا در یک کافه مینشینید و ناگهان پیامی روی گوشیتان ظاهر میشود که به شما پیشنهاد میکند به یک شبکه وایفای رایگان متصل شوید؟ این موقعیت وسوسهبرانگیز است، چون میتوانید بدون استفاده از حجم اینترنت خودتان به اینترنت وصل شوید. اما آیا تا به حال فکر کردهاید که این شبکهها واقعاً چقدر امن هستند؟
در یک جمله باید گفت: معمولاً امن نیستند. البته وایفای عمومی بسیار کاربردیست؛ مخصوصاً وقتی بخواهید سریع به یک ایمیل ضروری پاسخ بدهید یا وارد یک جلسه کوتاه شوید، اما خطرات جدیای در این بین وجود دارد.
وایفای عمومی چیست؟
وایفای عمومی یک اتصال بیسیم به اینترنت است که در مکانهای عمومی ارائه میشود و همانطور که از نامش پیداست، همه میتوانند از آن استفاده کنند. مثل فرودگاهها در زمان انتظار برای پرواز، رستورانها، باشگاههای ورزشی و حتی دانشگاهها یا مدارس.
در بیشتر مواقع این شبکهها یا اصلاً رمز عبور ندارند یا اگر داشته باشند، همه میتوانند به آن دسترسی داشته باشند. اما شبکهای که برای دسترسی آسان طراحی شده باشد، در واقع راه را برای سوءاستفاده هکرها باز میگذارد.
چرا استفاده از وایفای عمومی خطرناک است؟
این شبکهها مثل وایفای خانه یا محل کار نیستند که معمولاً رمزگذاری قویتری داشته باشند و رمزهای منحصربهفرد برای هر کاربر داشته باشند. وقتی از وایفای عمومی استفاده میکنید، اطلاعات شما بسیار آسیبپذیرتر خواهد بود. در ادامه دلیل این موضوع را توضیح میدهیم:
رمزگذاری معمولاً وجود ندارد
وقتی شبکهای رمزگذاری شده باشد (مثل شبکههای خصوصی)، دادههای شما هنگام ارسال بین دستگاهتان و اینترنت، به شکل رمزی و بههمریخته منتقل میشوند. بنابراین اگر کسی بخواهد آن را رهگیری کند، نمیتواند متوجه شود که اطلاعات درباره چیست. این موضوع امنیت ارتباطات و فعالیتهای آنلاین شما را تضمین میکند.
اما بیشتر شبکههای وایفای عمومی چنین رمزگذاریای ندارند. به همین دلیل، اگر یک هکر ماهر وارد این شبکه شود، به راحتی میتواند بفهمد شما چه کار میکنید.
شبکههای جعلی میتوانند شما را فریب دهند
ساختن شبکههای وایفای جعلی که شبیه شبکههای واقعی باشند، برای هکرها بسیار آسان است. مثلاً اگر در یک کافه هستید، هکر میتواند شبکهای با نام کافه و عبارتی مثل «Free Wi-Fi» ایجاد کند تا شما فکر کنید این همان شبکه اصلی است.
اگر اشتباهی به چنین شبکهای متصل شوید، تمام فعالیتهای آنلاین شما قابل مشاهده و رهگیری خواهد بود.
این شبکهها برای همه باز هستند
بزرگترین مشکل وایفای عمومی همین است: همانطور که از اسمش پیداست، همه میتوانند به آن وصل شوند — از جمله هکرها. این افراد معمولاً دانش فنی بالایی دارند و به راحتی میتوانند افراد آسیبپذیر را شناسایی کنند.
تنها کاری که باید انجام دهند، اتصال به همان شبکه عمومی و پیدا کردن یک قربانی است. سپس با ابزارهای خود، میتوانند وارد دستگاه کاربر شوند و اطلاعاتی مثل رمزهای عبور یا اطلاعات بانکی را سرقت کنند.
چرا در برابر وایفای عمومی بیاحتیاط میشویم؟
از نظر روانشناسی، وایفای عمومی به ما یک حس امنیت کاذب میدهد. ما فکر میکنیم چون در یک هتل لوکس هستیم یا در رستورانی معروف غذا میخوریم، پس حتماً شبکه اینترنت آن مکان امن است.
اما واقعیت چیز دیگریست. بیشتر این مکانها حتی تیم IT اختصاصی ندارند و شبکههای آنها با تنظیمات ساده یا مودمهای قدیمی اداره میشوند.
هکرها بهخوبی از این حس امنیت کاذب آگاه هستند و از آن سوءاستفاده میکنند. آنها لازم نیست دنبال قربانی بگردند؛ چون قربانی خودش به آنها نزدیک میشود.
آیا میتوان از وایفای عمومی به شکل امن استفاده کرد؟
اینطور نیست که وایفای عمومی همیشه خطرناک باشد و باید کاملاً از آن پرهیز کرد. اگر چند نکته مهم را رعایت کنید، میتوانید از آن استفادهای نسبتاً امن داشته باشید. بیایید ببینیم چطور:
✅ از VPN استفاده کنید: شبکه خصوصی مجازی (VPN) یکی از بهترین ابزارها برای حفظ امنیت اطلاعات در اینترنت است. این ابزار تمام اتصال شما را رمزگذاری میکند، حتی اگر روی شبکه عمومی باشید.
✅ تنظیمات اشتراکگذاری را غیرفعال کنید: قابلیتهایی مثل بلوتوث یا AirDrop (در دستگاههای اپل) را خاموش کنید تا دستگاه شما برای دیگران قابل شناسایی نباشد.
✅ آنتیویروس نصب کنید: آنتیویروسها مکمل خوبی برای VPN هستند. آنها میتوانند ویروسها و تهدیدها را قبل از آسیب زدن شناسایی و خنثی کنند.
✅ احراز هویت دو مرحلهای را فعال کنید: حتی اگر رمز عبور شما سرقت شود، بدون کد دوم نمیتوان وارد حساب کاربریتان شد.
✅ اتصال خودکار را خاموش کنید: تنظیمات اتصال خودکار به وایفای را در گوشی یا لپتاپ خود غیرفعال کنید. این کار باعث میشود که بدون اطلاع شما، دستگاهتان به شبکههای جعلی وصل نشود. اگر مطمئن نیستید کدام شبکه صحیح است، بهتر است از یکی از کارکنان محل بپرسید.
