ابزار دقیق یکی از مهمترین و کاربردی‌ ترین زیرشاخه‌های مهندسی کنترل و الکترونیک بشمار می‌آید که در تمام صنایع، از کوچک‌ترین کارگاه‌ها تا بزرگ‌ترین کارخانه‌ها و واحدهای صنعتی، نقش کلیدی ایفا می‌کند. اما ابزار دقیق دقیقاً چیست و چرا در فرآیندهای صنعتی و تولیدی اهمیت بسیار بالایی دارد؟

ابزار دقیق چیست؟

ابزار دقیق instrumentation به وسایل و حسگر‌های الکترونیکی و الکتریکی اطلاق می‌شود که برای کنترل و اندازه‌گیری دقیق کمیت‌های فیزیکی و شیمیایی در فرآیندهای صنعتی بکار می‌روند. تجهیزات ابزار دقیق با دقت بالا و قابلیت تکرارپذیری ساخته می‌شوند تا اندازه‌گیری بصورت صحیح و قابل اعتماد انجام شود. بزبان ساده، وقتی به کلمه دقیق اشاره شد، یعنی باید اندازه گیری، کنترل و ثبت مقادیر فرایندی با دقت بالایی انجام شود.

حسگر و ترانسمیترهای هوشمند با امکانات بهتر و دقت بالا، در صنایع نفت و گاز، داروسازی و خودروسازی بطور گسترده بکار گرفته شداند. علاوه بر این، فناوریهای جدیدی مانند اینترنت اشیا (IoT) امکان نظارت و کنترل فرآیندها را از راه دور فراهم کرده و کارایی سیستم‌های صنعتی را بطور چشمگیری افزایش داده است. مثلا: تشخیص مقدار دما، فشار، فلو یا جریان و چندین پارامتر دیگر و ارسال برای کنترل و مانیتورینگ آن فرسخ‌ها دورتر از محل نصب سنسور.

دتکتور گاز Gas Detector

دتکتور گاز تجهیز ابزار دقیقی است برای شناسایی و اندازه گیری گازهایی که برای انسان خطرناک هستند. این دسته از گازها شامل گازهای قابل اشتعال و انفجار، سمی، اسیدی و یا اکسید کننده هستند. دتکتورهای گاز در صنایع شیمیایی و پتروشیمی استفاده بسیار گسترده ای دارند و جزو مهمترین تجهیزات ابزار دقیق بشمار میروند. دتکتورهای گاز در دو نوع ثابت و پرتابل (قابل حمل) به بازار عرضه می گردد.

دتکتورهای گاز ثابت برای صنایعی کاربرد دارند که اندازه‌گیری پیوسته وجود یا عدم وجود یک گاز در محیط همواره اهمیت دارد. مثلا در صنایع شیمیایی، معمولا از دتکتورهای گاز کلر استفاده می‌شود. همانطور که می‌دانید، گاز کلر بسیار سمی و کشنده است و پایش پیوسته آن در محیط اهمیت بسیاری دارد. در مقابل، از دتکتورهای گاز پرتابل به مانند وسایل فردی و یا اندازه‌گیری غلظت یک گاز خاص در مواقع خاص و یا چکاپ‌ها استفاده می‌شود.

استانداردها و تاییدیه‌های ضروری دتکتور گاز

مهمترین این استانداردها که باید در هر دتکتوری باشد در ادامه شرح داده شده است.

ATEX
استاندارد ATmospheres EXplosibles تجهیزات ضد انفجار برای دستگاه‌های است که در محیط‌هایی با خطرات انفجار کار می‌کنند. این استاندارد اطمینان می‌دهد که تجهیزات مورد استفاده در چنین محیط‌هایی از نظر ایمنی و قابلیت اطمینان در سطح بالایی قرار دارند. دتکتورهای گاز که استاندارد ATEX را دارند، برای استفاده در مکان‌هایی مناسب هستند که گاز یا بخارات قابل اشتعال وجود دارد و تمامی جنبه‌های طراحی و ساختار آن‌ها بگونه‌ای است که از ایجاد جرقه جلوگیری می‌کند تا از بروز انفجار پیشگیری شود.

EX
تاییدیه Explosion Proof برای تجهیزات و محافظت‌های طراحی شده برای جلوگیری از انفجار است. دتکتورهای گاز که این برچسب را دارند باید قادر به مهار یا محدود کردن هر گونه شعله یا جرقه داخلی باشند تا از گسترش آن به محیط اطراف و بروز انفجار پیشگیری کنند. این استاندارد برای محیط‌هایی که گازهای قابل انفجار مانند LPG مورد استفاده قرار می‌گیرند، حیاتی است.

IECEx
استاندارد International Electrotechnical Commission for Explosive Atmospheres یک سیستم بین‌المللی برای تایید ایمنی تجهیزات مورد استفاده در محیط‌های انفجاری است. این سیستم اطمینان می‌دهد که تجهیزات، از جمله دتکتورهای گاز در سطح جهانی مورد تأیید و بررسی قرار گرفته‌اند تا از پایبندی به استانداردهای ایمنی بین‌المللی اطمینان حاصل شود. دتکتورهای دارای تاییدیه IECEx برای استفاده در بازارهای جهانی مناسب هستند و به مصرف‌کنندگان اطمینان می‌دهند که محصولی ایمن خریداری می‌کنند.

EN
استانداردهای اروپایی یا European Norms مجموعه‌ای از استانداردهای تعریف‌شده توسط کمیته‌های استاندارد اروپا هستند که برای تضمین سازگاری و کیفیت محصولات در سراسر اروپا طراحی شده‌اند. دتکتورهای گاز که استانداردهای EN را دارند، تحت آزمایش‌های دقیق برای اطمینان از کارایی و ایمنی در شرایط واقعی قرار گرفته‌اند. این استانداردها بویژه بر روی قابلیت اطمینان و دقت دتکتورها در تشخیص سطوح گاز تمرکز دارند.

UL
Underwriters Laboratories یکی از استانداردهای شناخته شده در ایالات متحده و بین‌المللی است که برای تجهیزات الکتریکی و الکترونیکی بکار می‌رود. دتکتورهای گاز که مطابق با استانداردهای UL هستند، تضمین می‌کنند که این دستگاه‌ها در برابر شرایط محیطی سخت مقاوم بوده و عملکرد ایمن و مؤثری دارند.

آداک فرایند سپهر نماینده رسمی و انحصاری دتکتور گاز برند پروسنس prosense در ایران می‌باشد. برای دریافت شرایط نمایندگی تماس بگیرید.

تجهیزات ابزار دقیق برای اندازه گیری سطح Levels of Measurement

سطح سنج‌ها دسته‌ای بسیار مهم از تجهیزات ابزار دقیق هستند که برای اندازه‌گیری ارتفاع مواد موجود درون یک مخزن و یا چاه استفاده می‌شوند. سطح سنج‌ ها از لحاظ نوع عملکرد، کاربرد و نیز تکنولوژی بکار رفته بسیار متنوع بوده و هرکدام در شرایط و محیط های خاصی استفاده می‌شوند.

برای همین قبل از هر اقدامی در زمینه تهیه ابزارهای اندازه‌گیری سطح، بایستی اطمینان حاصل نمود که تجهیز می‌تواند در آن مخزن بخصوص عمل نماید. سطح سنج چیست و جادوی آن چگونه اتفاق می افتد؟ مثلا در نظر بگیرید که یک مخزن باید تا حد معینی با آب پر شود، سپس یک ماده پودری به آن اضافه شده و میکسر شروع بکار کند. تجهیزات ابزار دقیق اندازه‌گیری سطح، تمامی این موارد را ممکن می‌سازند. البته، در مثال بیان شده باید از تجهیزی استفاده شود که قابلیت تشخیص سطح مایعات و جامدات را بشکل همزمان داشته باشد.

فلومتر چیست؟

فلومتر Flowmeter از تجهیزات ابزار دقیق است که برای اندازه‌گیری میزان فلوی مایع یا گاز کاربرد دارد. در کنترل فرایند‌ها برای تعیین دبی خطی، غیر خطی، حجمی و جرمی از فلومتر استفاده می‌شود. نام‌های دیگر فلومتر عبارتند از: دبی سنج، کنتور، مسی فلومتر، جریان سنج، سنسور جریان و جرم سنج.

این دستگاه‌ها از دو روش (جرم یا حجم) برای اندازه گیری دبی استفاده می‌کنند.

روش جرمی: جرم را می‌توان با واحد t/h تن بر ساعت، kg/h کیلوگرم بر ساعت و g/min گرم بر دقیقه بیان کرد.
روش حجمی: حجم را می‌توان بصورت m3/h متر مکعب بر ساعت، L/h لیتر بر ساعت و ml/min میلی لیتر بر دقیقه بدست آورد.

لیست انواع فلومتر

جرمی کوریولیس
الکترومغناطیسی
جابجایی مثبت
دیفرانسیلی البو
لوله پیتوت
ونتوری
اوریفیس
مکانیکی
التراسونیک
ورتکس (گردابی)
حرارتی
کانال باز

ابزار دقیق برق صنعتی چیست؟

ابزارهای دقیق برق صنعتی، وسایلی هستند که برای اندازه‌گیری، کنترل و نظارت بر پارامترهای برقی در محیط‌های صنعتی بکار می‌روند. این ابزارها بدلیل اهمیت بالایی که دارند، نقش بسیار مهمی در بهبود عملکرد و کارایی فرآیندهای صنعتی ایفا می‌کنند.

با استفاده از این ابزارها، امکان اندازه‌گیری دقیق و کنترل بهینه بر پارامترهای برقی، مانند ولتاژ، جریان، فرکانس و قدرت، در فرآیندهای صنعتی بوجود می‌آید. در ادامه انواع تجهیزات برق صنعتی را نام می‌بریم.

انواع تجهیزات برق صنعتی

انواع کلیدها (کلید کامپکت – کلید هوایی – کلید تابلویی)
درایوهای DC – اینورتر AC و سافت استارتر
تابلو برق – سینی – داکت و چراغ سیگنال
رله ضربه‌ای – رله شیشه‌ای و رله فالت
انواع کابل فشار قوی و فشار ضعیف
رله حفاظت موتور و کنترل فاز
ترانس‌های کاهنده و افزاینده
مولتیمتر – واتمتر و آمپرمتر
فیوز فشنگی و منیاتوری
تجهیزات هشدار و آژیر
انواع ترمینال تابلویی
رگلاتور و بانک خازنی
کنتاکتور و بیمتال
موتور و پمپ

مهم‌ترین تولید کنندگان تجهیزات ابزار دقیق و اتوماسیون در سطح جهان کدامند؟

شرکت‌های بسیاری هستند که در زمینه تولید این تجهیزات فعالیت دارند. چند نمونه از مهم‌ترین تولیدکنندگان جهانی تجهیزات ابزار دقیق عبارتند از:

وگا (VEGA)، اندرس هاوزر (E+H)، زیمنس (Siemens) و درگر (Dräger) آلمان، هانیول (Honeywell) آمریکا، پروسنس (Prosense) ترکیه، اشنایدر (Schneider)، UWT آلمان ، پپرل اند فوکس (Pepperl Fuchs)، ویکا (WIKA)، نووس (NOVUS)، ای‌بی‌بی (ABB)، زیکا (SIKA)، وایدمولر (Weidmüller)، پیلز (Pilz)، شمرسال (Schmersal)، فونیکس (PHOENIX CONTACT)، میکرو دتکتور (Micro Detectors)، امرون (OMRON)، یوشیتاکه (Yoshitake)، یوکوگاوا (Yokogawa) و یاسکاوا (Yaskawa) ژاپن، اپکس (Apex)، فستو (Festo)، آی اف ام (ifm)، رکس روث (Rexroth) و Lenze.

ابزار دقیق آداک فرآیند سپهر

آداک فرایند سپهر با تعهد به ارائه‌ی بهترین تجهیزات ابزار دقیق و بروزترین فناوری‌ها، نقش بسیار مهمی در پیشرفت و بهبود صنایع ایران ایفا می‌کند. اگر به تجهیز خاصی نیاز داشته باشید، براحتی با ما تماس بگیرید، مشاوره رایگان دریافت و تجهیز موردنظر را با گارانتی، بهترین قیمت و ضمانت اصالت خرید کنید. همچنین می‌توانید با تکمیل فرم‌های کوتاه درخواست مشاوره برای ابزار های موردنیازتان، در ساعت و تاریخ مدنظر خودتان مشاوره 100% رایگان دریافت کنید!