مکزیک با وجود برخورداری از جاذبه‌های طبیعی، میراث فرهنگی غنی و جایگاه شناخته‌شده در صنعت گردشگری جهان، با چالش‌هایی روبه‌رو شده که می‌تواند موقعیت این کشور را در میان محبوب‌ترین مقاصد سفر تضعیف کند. افزایش نگرانی‌ها درباره امنیت گردشگران، مشکلات زیست‌محیطی، کاهش سرمایه‌گذاری در تبلیغات بین‌المللی و ناهماهنگی میان بخش دولتی و خصوصی، از جمله عواملی هستند که مسیر رشد گردشگری مکزیک را دشوار کرده‌اند. کارشناسان معتقدند این کشور برای قرارگرفتن در میان پنج مقصد برتر گردشگری جهان، به راهبردی منسجم و اصلاحات جدی نیاز دارد.
مکزیک از نظر منابع طبیعی و فرهنگی یکی از کشورهای برجسته جهان محسوب می‌شود. بر اساس شاخص توسعه سفر و گردشگری مجمع جهانی اقتصاد، این کشور در میان ۱۱۰ کشور بررسی‌شده، رتبه سوم منابع طبیعی و رتبه هشتم منابع فرهنگی را در اختیار دارد. سواحل گسترده در امتداد اقیانوس آرام و دریای کارائیب، جنگل‌های استوایی، آثار تمدن‌های باستانی مایا و آزتک و شهرهای تاریخی، از مهم‌ترین ظرفیت‌های گردشگری مکزیک به شمار می‌روند.
این جاذبه‌ها باعث شده‌اند مکزیک همچنان یکی از مقاصد مهم گردشگری بین‌المللی باشد. طبق آمار ارائه‌شده، در سال ۲۰۲۵ حدود ۴۷.۷ میلیون گردشگر خارجی به این کشور سفر کردند و در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ نیز ۲۴.۵ میلیون گردشگر شب‌مان اقامت در مکزیک ثبت شدند. بااین‌حال، رشد تعداد گردشگران به معنای بهبود جایگاه رقابتی این کشور نیست.
مکزیک در تازه‌ترین ارزیابی شاخص توسعه سفر و گردشگری مجمع جهانی اقتصاد، به رتبه ۴۱ جهان سقوط کرده است؛ ضعیف‌ترین جایگاه این کشور در تاریخ این رتبه‌بندی. مکزیک در سال ۲۰۱۹ رتبه ۲۸ و در سال ۲۰۲۴ رتبه ۳۵ را داشت. یکی از مهم‌ترین دلایل این افت، وضعیت امنیت گردشگران عنوان شده است؛ موضوعی که در این شاخص، مکزیک را در رتبه آخر، یعنی ۱۱۰ از ۱۱۰ کشور، قرار داده است. در آمریکای لاتین نیز کشورهایی مانند برزیل با رتبه ۳۲ و شیلی با رتبه ۳۵ عملکرد بهتری داشته‌اند.
نگرانی‌های امنیتی در کنار مشکلات زیست‌محیطی، به‌ویژه گسترش جلبک‌های دریایی سارگاسوم در سواحل کارائیب، بر برخی از مهم‌ترین مقاصد گردشگری مکزیک تأثیر گذاشته است. طبق داده‌های متن منبع، کانکون از ژانویه تا سپتامبر ۲۰۲۶ با کاهش ۶.۵ درصدی ورود گردشگران بین‌المللی مواجه شده است؛ کاهشی که به معنای نزدیک به یک میلیون گردشگر کمتر عنوان شده است. پورتو وایارتا نیز در همین دوره افتی حدود ۲۰ درصدی را تجربه کرده و شمار گردشگران خارجی آن تقریباً ۵۵۰ هزار نفر کاهش یافته است.
یکی دیگر از عوامل تأثیرگذار بر تصویر امنیتی مکزیک، کشته‌شدن نمسیو اوسگرا سروانتس، معروف به «ال منچو»، از رهبران شناخته‌شده کارتل نسل جدید جالیسکو در فوریه ۲۰۲۶ در منطقه تاپالپا عنوان شده است. بازتاب این رویداد و نگرانی‌های مرتبط با فعالیت گروه‌های تبهکار، بر برداشت بخشی از گردشگران خارجی از امنیت سفر به مکزیک تأثیر گذاشته است.
در کنار این مسائل، فعالان صنعت گردشگری از فاصله فزاینده میان سیاست‌گذاری دولت و نیازهای بخش خصوصی انتقاد می‌کنند. گونزالو دل پئون، معاون انجمن ملی زنجیره‌های هتلداری مکزیک، معتقد است از سال ۲۰۱۸ هماهنگی میان این دو بخش کاهش یافته است. او نبود شورای فعال ترویج گردشگری و کمبود بودجه بازاریابی بین‌المللی را از مشکلات اصلی می‌داند. به گفته او، منابع موجود تنها برای برگزاری دو یا سه رویداد بزرگ در سال کافی است و چنین بودجه‌ای نمی‌تواند تصویر منفی ناشی از نگرانی‌های امنیتی را در بازارهای جهانی اصلاح کند.
افزایش هزینه ورود گردشگران خارجی نیز به یکی دیگر از موضوعات بحث‌برانگیز تبدیل شده است. هزینه‌ای که با عنوان «حق ورود غیرمقیم» از مسافران خارجی دریافت می‌شود، قرار است در سال ۲۰۲۷ از ۹۸۳ پزو به یک هزار و ۱۵۸ پزو افزایش پیدا کند. پیشنهاد اولیه قانون‌گذاران برای افزایش ۳۵.۸ درصدی این هزینه با تعدیل روبه‌رو شده، اما فعالان گردشگری همچنان نگران تأثیر آن بر رقابت‌پذیری مکزیک هستند.
دل پئون معتقد است حتی افزایش نسبتاً محدود هزینه سفر نیز می‌تواند در تصمیم گردشگران برای انتخاب مقصد تأثیر بگذارد؛ به‌ویژه زمانی که کشورهای رقیب هزینه‌های کمتری دریافت می‌کنند. برای نمونه، جمهوری دومینیکن برای هزینه مشابه مبلغی در حدود ۱۰ دلار دریافت می‌کند. مطالعه مرکز تحقیقات گردشگری پایدار دانشگاه آناواک نیز به تفاوت هزینه‌های مربوط به ورود گردشگران در مقاصد منطقه اشاره کرده است.
نحوه تخصیص درآمد حاصل از این هزینه نیز با انتقادهایی مواجه شده است. بر اساس برنامه اعلام‌شده، ۵۷ درصد درآمد به وزارت دفاع ملی، ۱۵ درصد به مؤسسه ملی مهاجرت و ۲۸ درصد به خزانه‌داری فدرال اختصاص می‌یابد. بخش مربوط به وزارت دفاع قرار است به تأمین کسری مالی پروژه‌های مرتبط با گردشگری دولتی، از جمله قطار مایا و شرکت هواپیمایی مکزیکانا، کمک کند. سهم مؤسسه مهاجرت نیز برای توسعه فناوری و سامانه‌های کنترلی در نظر گرفته شده است. بااین‌حال، هیچ بخشی از این درآمد مستقیماً به تبلیغ و بازاریابی مقاصد گردشگری اختصاص پیدا نمی‌کند.
در مجموع، مکزیک همچنان از ظرفیت‌های کم‌نظیری برای جذب گردشگران برخوردار است، اما برخورداری از سواحل زیبا، جاذبه‌های تاریخی و طبیعت متنوع به‌تنهایی برای حفظ جایگاه جهانی این کشور کافی نیست. بهبود امنیت، مقابله با مشکلات زیست‌محیطی، افزایش سرمایه‌گذاری در بازاریابی بین‌المللی و همکاری نزدیک‌تر دولت با فعالان خصوصی، از اقداماتی هستند که می‌توانند به احیای رقابت‌پذیری گردشگری مکزیک کمک کنند. تحقق هدف قرارگرفتن در میان پنج مقصد برتر جهان، بیش از هر چیز به توانایی این کشور در تبدیل ظرفیت‌های گردشگری به تجربه‌ای امن، قابل اعتماد و رقابتی برای مسافران بین‌المللی بستگی دارد.
