تلویزیونها بار دیگر از نظر نرمافزاری در حال تجربه یک تحول اساسی هستند. در دهه ۲۰۱۰ میلادی، عبارت «هوشمند» برچسب جدیدی بود که بسیاری را سردرگم میکرد. حالا در دهه ۲۰۲۰ میلادی، تلویزیونهای مجهز به هوش مصنوعی بهتدریج بازار را در اختیار میگیرند. برای مثال، روی جعبه بسیاری از تلویزیونهای جدید، عبارت «AI» یا هوش مصنوعی به چشم میخورد. اگر یک تلویزیون هوشمند باشد، احتمال زیادی وجود دارد که به نوعی از قابلیتهای هوش مصنوعی نیز بهره ببرد. به همین دلیل، تولیدکنندگان بهطور گسترده از این عنوان استفاده میکنند.
البته گاهی اوقات یک تلویزیون هوش مصنوعی چیزی جز یک تلویزیون هوشمند با چند قابلیت اضافه نیست. اما این موضوع به این معنا نیست که تفاوت میان این دو ساختگی است. بلکه نشان میدهد مرز بین آنها مبهمتر شده و همین مسئله باعث شده بسیاری از مردم این سؤال را مطرح کنند که آیا تلویزیونهای هوش مصنوعی آینده این صنعت هستند یا فقط یک ارتقای پرزرقوبرق به شمار میروند.
امروزه درک مفهوم تلویزیون هوشمند بسیار آسانتر است. احتمالاً همین حالا یکی از آنها را در اتاق نشیمن خود دارید. بهطور کلی، هر تلویزیونی که به وایفای متصل شود، برنامههایی مانند نتفلیکس، یوتیوب و سایر اپلیکیشنها را اجرا کند، امکان نمایش محتوای گوشی روی صفحه را فراهم کند و بتوانید با چند فرمان ساده صوتی آن را کنترل کنید، یک تلویزیون هوشمند محسوب میشود. این قابلیتها تقریباً تمام نیازهای رایج کاربران تلویزیون در سال ۲۰۲۶ میلادی را پوشش میدهند. تلویزیونهای هوشمند آنقدر فراگیر شدهاند که در ایالات متحده میتوان یک مدل کوچک با وضوح 1080p را با قیمتی حدود ۸۰ دلار از فروشگاههایی مانند آمازون، بست بای یا والمارت خریداری کرد.
تلویزیون هوش مصنوعی از همین نقطه شروع میشود؛ یعنی همه تلویزیونهای هوش مصنوعی، تلویزیون هوشمند هستند، اما همه تلویزیونهای هوشمند، تلویزیون هوش مصنوعی نیستند. دلیل این موضوع آن است که تلویزیونهای هوش مصنوعی مجموعهای از قابلیتهای اضافی را ارائه میدهند که معمولاً به قدرت پردازشی بیشتری نسبت به تلویزیونهای هوشمند معمولی نیاز دارند.
تلویزیون هوش مصنوعی چه کارهایی انجام میدهد؟
بسیاری از قابلیتهای اضافی موجود در تلویزیونهای هوش مصنوعی مستقیماً روی خود دستگاه اجرا میشوند و به همین دلیل، پردازندههای بهکاررفته در آنها باید قدرت بیشتری داشته باشند.
یکی از این قابلیتها، پردازش کیفیت تصویر بهصورت لحظهای است. پردازنده هر صحنه را تحلیل میکند و تلاش میکند وضوح، کنتراست و عمق رنگ را بهبود دهد. این ویژگی بهخصوص هنگام تماشای محتوایی با کیفیت کمتر از 4K بسیار مفید است.
برندهای مختلف نیز فناوریهای اختصاصی خود را ارائه میکنند. شرکت سامسونگ بهطور فزایندهای قابلیتهای هوش مصنوعی را به تلویزیونهای خود اضافه کرده که یکی از آنها ویژگی AI Motion Enhancer Pro است. این فناوری میتواند هنگام پخش مسابقات ورزشی، نوع توپ موجود در تصویر را تشخیص دهد و آن را فریمبهفریم بازسازی کند تا تاری ناشی از حرکت کاهش یابد.
در سوی دیگر، شرکت الجی فناوری AI Director Processing را ارائه میدهد که آن هم تصاویر را فریمبهفریم پردازش میکند، اما تمرکز آن بر رنگها است. هدف این فناوری آن است که رنگها تا حد ممکن به آنچه کارگردان در نظر داشته نزدیک بمانند.
صدا نیز از مزایای مشابهی برخوردار میشود. برخی تلویزیونهای هوش مصنوعی در جداسازی دیالوگها از افکتهای صوتی بلند بسیار بهتر از تلویزیونهای معمولی عمل میکنند. در نتیجه دیگر لازم نیست مدام صدای تلویزیون را کم و زیاد کنید. کنترل صوتی نیز طبیعیتر میشود و تلویزیون میتواند دستورات بیانشده به زبان عادی را بهتر درک کند. همچنین سیستم پیشنهاد محتوا با گذشت زمان و بر اساس عادتهای تماشای شما، پیشنهادهای دقیقتری ارائه میدهد.
همه چیز به سختافزار داخلی تلویزیون بستگی دارد
تمام این قابلیتها توسط پردازنده داخلی تلویزیون مدیریت میشوند. هرچه پردازنده قدرتمندتر باشد، توانایی انجام پردازشهای بیشتری را بهصورت لحظهای خواهد داشت.
برای مثال، تلویزیونهای پرچمدار 8K سامسونگ ــ که ممکن است خرید آنها برای برخی کاربران ارزش داشته باشد و برای برخی دیگر نه ــ از پردازندهای به نام NQ8 AI Gen3 استفاده میکنند که دارای واحد پردازش عصبی یا NPU است. تلویزیونهای هوشمند معمولی معمولاً چنین واحد پردازشی اختصاصی را در اختیار ندارند.
واحد NPU برای انجام کارهایی مانند ارتقای کیفیت محتوای کموضوح به 8K بسیار کاربردی است. این فرایند با استفاده از ۷۶۸ شبکه عصبی انجام میشود. این کار بسیار سنگین است، زیرا پردازنده باید برای تکمیل تصویر در وضوح بالاتر، میلیونها پیکسل جدید را بهصورت هوشمند ایجاد کند.
البته این پردازنده در دسته مدلهای پرچمدار قرار میگیرد و همه تلویزیونهای هوش مصنوعی، بهویژه مدلهای اقتصادی، از چنین توان پردازشی بالایی برخوردار نیستند. بسیاری از مدلها از تراشههای ضعیفتری استفاده میکنند که تنها وظایف پایهای مانند تشخیص صحنه یا اجرای دستورات صوتی ساده را بر عهده دارند.
در آینده انتظار میرود مدلهای بیشتری با قابلیتهای هوش مصنوعی عرضه شوند. در حال حاضر این امکانات بیشتر در محصولات میانرده و ردهبالا دیده میشوند، اما بهآرامی در حال ورود به مدلهای ارزانتر نیز هستند. به مرور زمان احتمال دارد همه تلویزیونها به تلویزیون هوش مصنوعی تبدیل شوند؛ همانطور که امروز تقریباً همه تلویزیونها هوشمند هستند.
نشانههایی از این روند را میتوان از سالهای گذشته مشاهده کرد. در سال ۲۰۱۷ میلادی، زمانی که نخستین تلویزیونهای هوش مصنوعی وارد بازار شدند، شیائومی مدل Mi TV 4A را در چین در دو نسخه استاندارد و هوش مصنوعی عرضه کرد. نسخه ۴۹ اینچی استاندارد با قیمت ۲۵۹۹ یوان (حدود ۳۸۲ دلار) فروخته میشد، در حالی که نسخه مجهز به هوش مصنوعی با قیمت ۲۸۹۹ یوان (حدود ۴۲۶ دلار) عرضه شد. تفاوت اصلی این نسخه، اضافه شدن ریموت کنترل صوتی و ۳۲ گیگابایت فضای ذخیرهسازی بود.
امروزه چنین تفکیکی میان نسخههای استاندارد و هوش مصنوعی کمتر دیده میشود، زیرا بیشتر تلویزیونهای جدید تنها در یک نسخه مجهز به قابلیتهای هوش مصنوعی عرضه میشوند و فهرست محصولات این دسته روزبهروز در حال گسترش است.
