تصور کنید خودروی شما در پارکینگ خانه قرار دارد و کلید آن نیز داخل منزل است؛ بااین‌حال، سارقی می‌تواند با سوءاستفاده از فناوری‌های بی‌سیم، خودرو را باز کند و حتی موتور آن را روشن کند. این سناریو دیگر صرفاً یک داستان علمی‌تخیلی نیست. روش‌های جدید سرقت خودرو نشان می‌دهند که مجرمان علاوه بر قفل و سوئیچ، به سراغ سیستم‌های الکترونیکی، ارتباطات بی‌سیم و نرم‌افزارهای خودرو نیز رفته‌اند.
در مقابل، خودروسازان و شرکت‌های امنیتی در حال توسعه فناوری‌هایی هستند که از سرقت خودرو جلوگیری کنند یا امکان ردیابی و بازیابی آن را افزایش دهند. از به‌روزرسانی نرم‌افزار خودرو گرفته تا ردیاب GPS و سیستم‌های هوشمند تشخیص کلید، امنیت خودرو به رقابتی مداوم میان سارقان و متخصصان فناوری تبدیل شده است.
سرقت خودرو با اختلال در سیگنال ریموت
یکی از روش‌های سرقت خودرو، ایجاد اختلال در ارتباط میان ریموت و خودرو است. در این شرایط، مالک دکمه قفل را فشار می‌دهد، اما ممکن است فرمان قفل شدن به خودرو نرسد. اگر راننده بدون بررسی وضعیت قفل خودرو محل را ترک کند، خودرو همچنان باز می‌ماند.
به همین دلیل، یکی از ساده‌ترین راهکارهای جلوگیری از سرقت خودرو این است که پس از قفل کردن، از بسته شدن واقعی درها اطمینان حاصل کنید. به صدای قفل، وضعیت چراغ‌ها یا جمع شدن آینه‌های جانبی، در خودروهایی که این قابلیت را دارند، توجه کنید. صرفاً فشردن دکمه ریموت به معنای قفل شدن قطعی خودرو نیست.
سرقت بدون کلید با تقویت سیگنال سوئیچ
در خودروهای مجهز به ورود و استارت بدون کلید، ارتباط میان خودرو و سوئیچ هوشمند نقش مهمی در امنیت دارد. سارقان ممکن است با استفاده از حمله‌ای موسوم به «حمله رله‌ای» یا Relay Attack، ارتباط کلید و خودرو را از فاصله‌ای دورتر برقرار کنند.
در این روش، تجهیزات الکترونیکی سیگنال میان سوئیچ و خودرو را منتقل می‌کنند تا خودرو تصور کند کلید در نزدیکی آن قرار دارد. در نتیجه، ممکن است درها باز شوند و سیستم اجازه روشن شدن موتور را بدهد. در یک آزمایش منتشرشده از سوی Which? در سال ۲۰۱۸ میلادی، باز شدن و سرقت یک خودرو با این روش تنها ۱۸ ثانیه طول کشید.
خودروسازان برای مقابله با این تهدید، روش‌های دقیق‌تری برای تشخیص فاصله کلید توسعه داده‌اند. فناوری باند فوق‌پهن یا UWB می‌تواند علاوه بر تشخیص وجود کلید، فاصله آن را نیز با دقت بیشتری ارزیابی کند و فریب دادن سیستم با انتقال سیگنال را دشوارتر سازد.
شرکت جگوار لندرور نیز از به‌روزرسانی‌های امنیتی برای برخی خودروهای خود استفاده کرده است. این شرکت در نوامبر ۲۰۲۳ میلادی اعلام کرد بیش از ۶۵ هزار خودرو که از سال ۲۰۱۸ میلادی به بعد ساخته شده بودند، به‌روزرسانی امنیتی دریافت کرده‌اند. به گفته این شرکت، سرقت مدل‌های رنج‌روور و رنج‌روور اسپرت تولیدشده بین سال‌های ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۲ میلادی بیش از ۴۰ درصد کاهش یافته بود. این آمار، گزارش خود شرکت است و نباید آن را به تمام خودروها تعمیم داد.
وقتی سارقان سراغ سیستم الکترونیکی خودرو می‌روند
همه سرقت‌های مدرن از طریق ریموت انجام نمی‌شوند. برخی روش‌ها، شبکه ارتباطی داخلی خودرو را هدف می‌گیرند؛ شبکه‌ای که واحدهای الکترونیکی مختلف، از جمله بخش‌های مرتبط با موتور و قفل‌ها، از طریق آن با یکدیگر ارتباط برقرار می‌کنند.
یکی از نمونه‌های شناخته‌شده، حمله موسوم به CAN Injection است. در بررسی سرقت خودرو تویوتا RAV4، متخصصان امنیت سایبری خودرو متوجه شدند که سارقان با دسترسی به شبکه ارتباطی خودرو توانسته‌اند پیام‌هایی ارسال کنند که از نظر سیستم شبیه فرمان‌های معتبر به نظر می‌رسیدند. این اتفاق می‌تواند در خودروهای آسیب‌پذیر به باز شدن قفل‌ها یا غیرفعال شدن سیستم ضدسرقت منجر شود.
در گزارش این پرونده، دستگاه مورد استفاده ظاهری شبیه یک بلندگوی بلوتوث JBL داشت. این موضوع نشان می‌دهد تجهیزات مورد استفاده در جرائم خودرویی ممکن است به شکل وسایل عادی طراحی شوند و تشخیص آن‌ها برای افراد غیرمتخصص دشوار باشد.
البته این نوع حمله به معنای آسیب‌پذیر بودن همه خودروهای جدید نیست. میزان خطر به طراحی سیستم الکترونیکی، مدل خودرو و به‌روزرسانی‌های امنیتی آن بستگی دارد.
نقش به‌روزرسانی نرم‌افزار در جلوگیری از سرقت خودرو
امنیت خودروهای امروزی فقط به قفل فرمان، دزدگیر یا سوئیچ محدود نیست. نرم‌افزارهای داخلی نیز می‌توانند نقش مهمی در جلوگیری از سرقت داشته باشند.
هیوندای و کیا در آمریکا پس از افزایش سرقت برخی مدل‌های قدیمی‌تر که فاقد سیستم ضدسرقت الکترونیکی مناسب بودند، به‌روزرسانی‌هایی برای خودروهای واجد شرایط ارائه کردند. این موضوع پس از انتشار ویدئوهایی در شبکه‌های اجتماعی و شکل‌گیری پدیده‌ای موسوم به «چالش کیا» مورد توجه قرار گرفت.
بر اساس گزارش مؤسسه Highway Loss Data Institute، خودروهایی که به‌روزرسانی امنیتی را دریافت کرده بودند، در مقایسه با خودروهای به‌روزرسانی‌نشده با ۵۳ درصد فراوانی کمترِ خسارت‌های بیمه‌ای مرتبط با سرقت مواجه شدند. میزان کاهش خسارت‌های مربوط به سرقت کامل خودرو نیز ۶۴ درصد گزارش شد.
این نمونه نشان می‌دهد که حتی پس از تولید و فروش خودرو نیز می‌توان برخی ضعف‌های امنیتی را با اصلاح نرم‌افزار برطرف کرد. بنابراین، مالکان خودروهای جدیدتر نیز بهتر است اطلاعیه‌های امنیتی و فراخوان‌های رسمی سازنده را پیگیری کنند.
آیا ردیاب خودرو در برابر سارقان مقاوم است؟
ردیاب خودرو یکی از ابزارهای مهم برای پیدا کردن خودروی سرقت‌شده است. این دستگاه‌ها معمولاً با کمک موقعیت‌یابی ماهواره‌ای و ارتباطات مخابراتی، اطلاعات مکانی خودرو را ارسال می‌کنند. بااین‌حال، سارقان ممکن است با ایجاد اختلال در سیگنال‌های GPS یا شبکه تلفن همراه، تلاش کنند ردیابی خودرو را دشوار کنند.
برای مقابله با این مشکل، برخی سامانه‌های بازیابی خودرو از چند روش ارتباطی استفاده می‌کنند. برای مثال، شرکت بریتانیایی Tracker از ترکیب ارتباط ماهواره‌ای، شبکه تلفن همراه و فناوری رادیویی فرکانس بسیار بالا یا VHF بهره می‌برد.
این شرکت در ماه مه ۲۰۲۶ میلادی نمونه‌ای از بازیابی یک تویوتا RAV4 سرقت‌شده را گزارش کرد که به گفته آن، با وجود استفاده سارقان از چهار دستگاه مختل‌کننده GPS، خودرو ظرف سه ساعت پیدا شد. طبق همین گزارش، خودرو بیش از ۱۱۰ مایل از محل اولیه خود فاصله گرفته بود. این نمونه، گزارش شرکت ارائه‌دهنده سامانه است و به‌تنهایی عملکرد همه ردیاب‌ها را تضمین نمی‌کند.
در نتیجه، هنگام انتخاب ردیاب خودرو بهتر است علاوه بر قابلیت GPS، درباره روش‌های ارتباطی جایگزین، کیفیت خدمات پشتیبانی و نحوه واکنش شرکت در زمان سرقت نیز تحقیق کنید.
چگونه احتمال سرقت خودرو را کاهش دهیم؟
هیچ وسیله‌ای نمی‌تواند امنیت صددرصدی خودرو را تضمین کند؛ بااین‌حال، ترکیب چند اقدام می‌تواند سرقت را دشوارتر کند.
- قفل شدن خودرو را بررسی کنید: پس از استفاده از ریموت، مطمئن شوید درها واقعاً قفل شده‌اند.
- از تجهیزات ضدسرقت مکمل استفاده کنید: قفل فرمان، قفل پدال، دزدگیر استاندارد و سامانه ضدسرقت الکترونیکی می‌توانند لایه‌های حفاظتی بیشتری ایجاد کنند.
- محل پارک را جدی بگیرید: پارکینگ امن و محل‌های روشن و پرتردد معمولاً انتخاب بهتری از نقاط خلوت هستند.
- از سوئیچ هوشمند محافظت کنید: برای خودروهای بدون کلید، استفاده از کیف‌های محافظ سیگنالِ مخصوص این کاربرد می‌تواند به کاهش خطر حملات رله‌ای کمک کند.
- ردیاب مناسب انتخاب کنید: ردیاب می‌تواند به یافتن خودرو پس از سرقت کمک کند، اما جایگزین قفل و تجهیزات پیشگیرانه نیست.
- به‌روزرسانی‌های امنیتی را پیگیری کنید: اگر سازنده خودرو برای مدل شما اصلاحیه امنیتی منتشر کرده است، شرایط دریافت آن را از نمایندگی معتبر بررسی کنید.
آینده امنیت خودرو؛ رقابت پایان‌ناپذیر با سارقان
با هوشمندتر شدن خودروها، روش‌های سرقت نیز تغییر می‌کنند. درحالی‌که سیستم‌های جدید تشخیص کلید و نرم‌افزارهای امنیتی می‌توانند بسیاری از حملات را دشوارتر کنند، مجرمان ممکن است به سراغ نقاط ضعف دیگری بروند. از سوی دیگر، ردیاب‌ها و سامانه‌های بازیابی نیز در حال توسعه روش‌هایی برای مقابله با اختلال سیگنال هستند.
برای مالکان خودرو، نتیجه روشن است: امنیت خودرو دیگر تنها به داشتن یک قفل یا دزدگیر وابسته نیست. بررسی وضعیت قفل، استفاده از تجهیزات مکمل، محافظت از سوئیچ هوشمند و پیگیری به‌روزرسانی‌های امنیتی، مجموعه اقداماتی هستند که می‌توانند احتمال سرقت را کاهش دهند. در نهایت، بهترین رویکرد ترکیب پیشگیری، فناوری مناسب و واکنش سریع در صورت وقوع سرقت است.
