صنعت سفرهای کاری در آستانه تغییرات مهمی قرار دارد و به نظر میرسد هوش مصنوعی (AI) در ماههای آینده بیش از هر عامل دیگری بر نحوه مدیریت و اجرای سفرهای تجاری تأثیر بگذارد. نتایج یک نظرسنجی جدید از مدیران و تصمیمگیرندگان حوزه سفرهای کاری در قاره آمریکا نشان میدهد که شرکتها بهطور فزایندهای هوش مصنوعی را بهعنوان یکی از مهمترین ابزارهای تحول در برنامههای سفر سازمانی خود میبینند.
با این حال، مسیر پذیرش این فناوری کاملاً هموار نیست. مشکلات مربوط به انعطافپذیری، یکپارچهسازی سیستمها، دسترسی به دادهها، هزینههای اضافی و سرعت پایین توسعه راهکارهای موجود همچنان مانع استفاده گسترده از هوش مصنوعی در سفرهای کاری هستند.
هوش مصنوعی مهمترین عامل تغییر در سفرهای کاری است
این نتایج از نظرسنجی Business Travel Show America به دست آمده است که در آن بیش از ۲۰۰ نفر از تصمیمگیرندگان حوزه سفرهای کاری در آمریکای شمالی و جنوبی شرکت کردهاند.
برای نخستین بار در سه سالی که این نظرسنجی انجام میشود، هوش مصنوعی در صدر فهرست عواملی قرار گرفته که انتظار میرود بیشترین تأثیر را بر سفرهای کاری در ۱۵ ماه آینده داشته باشند.
۲۲ درصد از پاسخدهندگان هوش مصنوعی را مهمترین عامل تأثیرگذار معرفی کردهاند.
پس از آن، پیشرفتهای فناوری و داده با ۱۷ درصد قرار گرفتهاند. فشارهای اقتصادی و تورم و همچنین قیمتگذاری پویا هرکدام ۱۶ درصد سهم داشتهاند و مسائل ژئوپلیتیکی نیز با ۱۱ درصد در رتبه بعدی قرار گرفتهاند.
این تغییر نسبت به سال گذشته قابل توجه است. در نظرسنجی قبلی، فشارهای اقتصادی و تورم با ۲۶ درصد مهمترین عامل تأثیرگذار بر سفرهای کاری بودند.
به عبارت دیگر، در حالی که شرایط اقتصادی و سیاسی همچنان اهمیت زیادی دارند، هوش مصنوعی بهسرعت در حال تبدیل شدن به اولویت اصلی مدیران سفرهای سازمانی است.
چرا شرکتها به هوش مصنوعی در سفرهای کاری علاقهمند شدهاند؟
سفر کاری معمولاً شامل مجموعهای از فرایندهای پیچیده است؛ از جستوجو و رزرو پرواز و هتل گرفته تا مدیریت هزینهها، پرداخت، تغییر برنامه سفر، گزارشدهی و هماهنگی میان کارکنان و شرکت.
هوش مصنوعی میتواند در بسیاری از این مراحل نقش داشته باشد.
برای مثال، ابزارهای هوشمند میتوانند در تحلیل دادههای سفر، ارائه پیشنهادهای شخصیسازیشده، سادهتر کردن فرایند رزرو و کمک به مدیریت برنامههای سفر مورد استفاده قرار گیرند.
اما جذابیت هوش مصنوعی فقط به خودکارسازی محدود نمیشود. یکی از مهمترین قابلیتهای آن، امکان تبدیل حجم زیادی از دادههای سفر به اطلاعات قابل استفاده برای تصمیمگیری است.
با وجود این ظرفیت، مدیران سفر هنوز با مشکلات جدی در استفاده عملی از این فناوری مواجه هستند.
مهمترین مانع استفاده از هوش مصنوعی چیست؟
یکی از مهمترین یافتههای نظرسنجی این است که شرکتها تنها به دنبال اضافه کردن یک ابزار هوش مصنوعی جدید نیستند؛ بلکه به راهکارهایی نیاز دارند که بتوانند با سیستمهای فعلی آنها هماهنگ شوند.
۲۱ درصد از پاسخدهندگان، سرعت پایین توسعه یا پیشرفت راهکارهای هوش مصنوعی را یکی از مهمترین چالشهای فناوری خود عنوان کردهاند.
اما مشکل فقط سرعت فناوری نیست.
در میان پاسخدهندگان، ۴۴ درصد کند بودن سازگاری راهکارهای موجود را مشکل دانستهاند. ۴۱ درصد از کمبود گزینههای پیکربندی ناراضی بودهاند و ۳۷ درصد نیز هزینههای اضافی را یکی از موانع مهم معرفی کردهاند.
همچنین ۳۱ درصد به مشکلات مربوط به تعاملپذیری ابزارها و ۲۶ درصد به محدودیت دسترسی به دادهها اشاره کردهاند.
این ارقام نشان میدهند که فاصله میان «امکان استفاده از هوش مصنوعی» و «استفاده مؤثر از آن در یک سازمان» همچنان قابل توجه است.
سیستمهای فعلی سفرهای سازمانی تا چه اندازه آماده تحول هستند؟
خود فناوریهای مورد استفاده شرکتها نیز از نگاه مدیران سفر عملکرد کاملاً رضایتبخشی ندارند.
تنها ۷ درصد از شرکتکنندگان، سیستم فناوری فعلی خود را با بالاترین امتیاز، یعنی نمره پنج، ارزیابی کردهاند.
مدیران سفر خواهان انعطافپذیری بیشتر، ابزارهای تحلیلی قدرتمندتر و سیستمهای رزرو آنلاین بهتر هستند. در کنار این موارد، سادهتر شدن مدیریت و ایجاد ارتباط بهتر میان ابزارهای مربوط به سفر، هزینه و پرداخت نیز از نیازهای مهم آنها محسوب میشود.
این مسئله اهمیت زیادی دارد، زیرا افزودن هوش مصنوعی به یک زیرساخت قدیمی و ناکارآمد لزوماً به تحول موفق منجر نمیشود.
یکپارچهسازی دادهها؛ پیششرط استفاده موفق از AI
یکی از مهمترین پیامهای این تحقیق آن است که تحول دیجیتال در سفرهای کاری صرفاً با خرید یا پیادهسازی یک ابزار هوش مصنوعی اتفاق نمیافتد.
داده قابل اعتماد، یکپارچهسازی سیستمها و اثبات ارزش واقعی فناوری از عناصر اصلی موفقیت هستند.
اگر دادههای یک شرکت پراکنده، ناقص یا غیرقابل دسترس باشند، حتی یک سیستم هوش مصنوعی پیشرفته نیز نمیتواند نتایج قابل اتکایی ارائه دهد.
از سوی دیگر، اگر ابزار جدید نتواند با سیستمهای رزرو، مدیریت هزینه، پرداخت و سایر زیرساختهای سازمان ارتباط برقرار کند، بخشی از مزیت احتمالی آن از بین خواهد رفت.
به همین دلیل، آینده هوش مصنوعی در سفرهای کاری به همان اندازه که به الگوریتمهای هوشمند وابسته است، به کیفیت زیرساخت دیجیتال شرکتها نیز بستگی دارد.
چرا اجرای آزمایشی AI میتواند راهکار مناسبی باشد؟
برخی از شرکتکنندگان پیشنهاد کردهاند سازمانها پیش از اجرای گسترده ابزارهای هوش مصنوعی، پروژههای آزمایشی یا Proof of Concept اجرا کنند.
این رویکرد به شرکتها اجازه میدهد فناوری جدید را در یک محیط کنترلشده آزمایش کنند و پیش از سرمایهگذاری گسترده، میزان ارزش واقعی آن را بسنجند.
برای مثال، یک شرکت میتواند ابتدا هوش مصنوعی را فقط در بخشی از فرایند رزرو یا تحلیل هزینههای سفر آزمایش کند. سپس بر اساس نتایج واقعی، درباره گسترش استفاده از آن تصمیم بگیرد.
این روش میتواند ریسک سرمایهگذاری در فناوریهایی را که هنوز به اندازه کافی نشدهاند کاهش دهد.
آینده سفرهای کاری با هوش مصنوعی چگونه خواهد بود؟
تحولات اقتصادی و ژئوپلیتیکی همچنان صنعت سفرهای کاری را تحت تأثیر قرار خواهند داد، اما نتایج این تحقیق نشان میدهد که هوش مصنوعی به یکی از اولویتهای اصلی مدیران سفر سازمانی تبدیل شده است.
با این حال، موفقیت در این مسیر به خرید یک ابزار جدید یا اضافه کردن قابلیت AI به نرمافزارهای موجود محدود نمیشود.
شرکتها برای استفاده واقعی از ظرفیت هوش مصنوعی به دادههای باکیفیت، سیستمهای یکپارچه، انعطافپذیری بیشتر و مدلهایی نیاز دارند که بتوانند ارزش اقتصادی فناوری را بهصورت قابل اندازهگیری نشان دهند.
در نهایت، شرکتهایی در حوزه سفرهای کاری موفقتر خواهند بود که هوش مصنوعی را نه بهعنوان یک فناوری مد روز، بلکه بهعنوان بخشی از یک تحول گستردهتر در مدیریت داده، رزرو، هزینه، پرداخت و تجربه کارکنان ببینند.
به نظر میرسد رقابت آینده دیگر فقط بر سر این نخواهد بود که کدام شرکت از هوش مصنوعی استفاده میکند؛ بلکه بر سر این است که کدام شرکت میتواند هوش مصنوعی را بهتر با دادهها و زیرساختهای خود ترکیب کند و از آن ارزش واقعی بسازد.
