در حالی که تابستان در آمریکا آغاز شده، سویهای تازه از ویروس کرونا با نام NB.1.8.1 یا بهطور غیررسمی «نیمبوس» در حال گسترش است. طبق تخمینهای مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آمریکا (CDC)، این زیرسویه اُمیکرون اکنون از سایر سویهها پیشی گرفته و رایجترین شکل ویروس در ایالات متحده محسوب میشود.
سازمان جهانی بهداشت (WHO) اعلام کرده که NB.1.8.1 در حداقل ۲۲ کشور شناسایی شده و آن را در دسته «سویههای تحت پایش» قرار داده است. با این حال، این سازمان تأکید کرده که این سویه خطر قابل توجهی برای سلامت جهانی ندارد و به نظر نمیرسد که بیماری شدیدتری نسبت به سایر سویههای فعال ایجاد کند.
رقابت میان نیمبوس و XFG
ظهور سویههای جدید اغلب زمانی رخ میدهد که جهشهایی در پروتئین اسپایک ویروس ایجاد شود که باعث گریز بهتر آن از سیستم ایمنی و افزایش قدرت سرایت میگردد.
دکتر دنیل کوریتزکس، رئیس بخش بیماریهای عفونی در بیمارستان Brigham and Women’s و استاد دانشگاه هاروارد، میگوید:
اگرچه کووید در ماههای اخیر از مرکز توجه خارج شده، اما همچنان در حال جهش و تغییر است. هر چند وقت یک بار یک سویه جدید ظهور میکند، مدتی غالب میشود و سپس جای خود را به سویه بعدی میدهد.
بر اساس دادههای CDC، اوایل سال جاری سویه XEC بیشترین شیوع را داشت و سپس در ماه مارس با LP.8.1 جایگزین شد. حال NB.1.8.1 در کنار سویه نوظهور XFG برای تسلط بر چرخه انتقال رقابت میکند.
پروفسور ترور بدفورد، ویروسشناس محاسباتی از مرکز Fred Hutch، میگوید هنوز مشخص نیست کدام یک از این دو سویه غالب خواهد شد.
بیماری شدیدتر؟ بعید است
در گذشته، برخی از سویههای جدید باعث بیماریهای شدیدتر میشدند. اما در دو سال اخیر، گونههای جدید اُمیکرون بیشتر در گریز از ایمنی موفق بودهاند تا در ایجاد علائم وخیم. این الگو در مورد NB.1.8.1 نیز صدق میکند.
بدفورد توضیح میدهد که این سویه ترکیبی از جهشهای مؤثر را دارد، اما جهش منحصربهفردی ندارد که آن را بهطور چشمگیر قویتر کند. در نبود جهشهایی شبیه به دلتا یا اُمیکرون اولیه، احتمال بروز بیماری شدید کم است.
آمارهای CDC نشان میدهد که میزان بستری و مرگومیر ناشی از کووید همچنان در حال کاهش است و تاکنون NB.1.8.1 و XFG باعث موج جدیدی از ابتلا نشدهاند.
آیا سویه نیمبوس باعث “گلودرد تیغمانند” میشود؟
برخی گزارشهای رسانهای، شیوع NB.1.8.1 را با افزایش موارد گلودرد شدید که اصطلاحاً «گلودرد تیغمانند» نام گرفته، مرتبط دانستهاند. اما دکتر کوریتزکس میگوید تاکنون هیچ مدرک علمی معتبری برای افزایش موارد فارنژیت (التهاب گلو) در مقالات پزشکی دیده نشده است.
بدفورد نیز تأکید میکند که دادههای کافی برای ارتباط مستقیم میان سویههای خاص و علائم مشخص وجود ندارد، چراکه بسیاری از پروژههای تحقیقاتی بینالمللی در این زمینه، در سالهای اخیر متوقف شدهاند.
واکسنها هنوز مؤثرند
مطالعات آزمایشگاهی اخیر نشان میدهد NB.1.8.1 تنها اندکی مقاومت بیشتری نسبت به LP.8.1 در برابر سیستم ایمنی واکسینهشده دارد. بر اساس گزارش شبکه جهانی واکسن (GVN)، واکسنهای فعلی همچنان در برابر بستری و مرگ محافظت مؤثر ایجاد میکنند.
همچنین دادههای CDC حاکی از آن است که واکسن بهروزشده سال ۲۰۲۳–۲۰۲۴ حتی در برابر سویههایی که مستقیماً هدفگیری نکرده بود، عملکرد خوبی داشته است.
دکتر کوریتزکس در اینباره میگوید:
بر اساس روندهای اخیر، کسانی که واجد شرایط دریافت واکسن هستند، میتوانند اطمینان داشته باشند که واکسنهای جدید محافظت خوبی در برابر سویههای فعلی ایجاد خواهند کرد.
در ماه مه، هیئت مشورتی سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) توصیه کرد که فرمول واکسنهای بعدی برای تطبیق با سویههایی مثل LP.8.1 و JN.1 بهروزرسانی شود. همچنین کمیته مشورتی CDC نیز در حال بررسی راهنماییهای جدید برای واکسنهای بروزشده است.
از سوی دیگر، داروی ضدویروسی پکسلووید (nirmatrelvir) نیز همچنان در برابر این سویه مؤثر است. این دارو با مسدود کردن آنزیمهای کلیدی ویروس، مانع تکثیر آن میشود و تا این لحظه، NB.1.8.1 جهشی در این آنزیمها نداشته است.
چگونه در برابر سویه جدید ایمن بمانیم؟
واکسیناسیون همچنان مؤثرترین راه محافظت در برابر ابتلا به فرمهای شدید بیماری است. FDA در اردیبهشت اعلام کرد که دوز سالانه واکسن کووید تنها به افراد بالای ۶۵ سال و گروههای پرخطر توصیه میشود.
با این حال، برخی افراد سالمِ جوانتر ممکن است به دلایل خانوادگی یا شغلی همچنان بخواهند واکسن بزنند.
دکتر کوریتزکس یادآور میشود:
اگر کسی علائم تنفسی پیدا کرد، باید تست بدهد؛ چرا که درمانهای مؤثر موجود است و هرچه زودتر آغاز شود، نتیجه بهتری دارد.
بدفورد هم توصیه میکند که در فضاهای بسته و پرتراکم مانند هواپیما، استفاده از ماسک هنوز اقدامی معقول است:
ممکن است در هفتههای آینده شاهد افزایش موارد باشیم، اما پیشبینی دقیق میزان آن دشوار است.
