آزمایشگاه ملی اوک‌ریج (Oak Ridge National Laboratory) در ایالت تنسی آمریکا به‌زودی میزبان دو ابررایانه‌ی جدید خواهد بود که با تراشه‌های AMD قدرت می‌گیرند.

شرکت AMD در قالب قراردادی یک میلیارد دلاری با وزارت انرژی ایالات متحده (DOE) توافق کرده است تا با همکاری اوراکل (Oracle) و هیولت پاکارد اینترپرایز (HPE) دو ابررایانه‌ی جدید به نام‌های Lux و Discovery را توسعه دهد. هر دو سیستم در آزمایشگاه ملی اوک‌ریج (ORNL) مستقر خواهند شد. طبق برنامه، Lux در اوایل سال ۲۰۲۶ راه‌اندازی می‌شود و Discovery نیز در سال ۲۰۲۹ به بهره‌برداری خواهد رسید.

این پروژه‌ها بر پایه‌ی تجربه و فناوری به‌کاررفته در ابررایانه‌ی Frontier ساخته می‌شوند؛ سیستمی که آن هم در ORNL قرار دارد و تا پیش از عرضه‌ی ابررایانه‌ی El Capitan در آزمایشگاه ملی لاورنس لیورمور، سریع‌ترین ابررایانه‌ی جهان بود. AMD پیش‌تر نیز در ساخت Frontier و El Capitan با دولت آمریکا همکاری کرده بود، بنابراین این نخستین تجربه‌ی این شرکت در توسعه‌ی ابررایانه‌های ملی نیست.

Lux؛ نخستین «کارخانه هوش مصنوعی» ملی آمریکا

در بیانیه‌ی رسمی اعلام این همکاری، سیستم Lux به‌عنوان «کارخانه هوش مصنوعی» (AI Factory) معرفی شده است. طبق این بیانیه:

Lux در ORNL نخستین کارخانه‌ی ملی هوش مصنوعی برای علوم، انرژی و امنیت ملی است — سیستمی که به‌طور اختصاصی برای آموزش، بهینه‌سازی و اجرای مدل‌های پایه‌ی هوش مصنوعی طراحی شده تا فرایند کشف علمی و نوآوری مهندسی را تسریع کند. معماری پیشرفته‌ی Lux به‌ویژه برای بارهای کاری مبتنی بر داده و مدل بهینه‌سازی شده است.

به‌عبارت دیگر، Lux به‌عنوان زیرساختی کلیدی، نقشی اساسی در توسعه‌ی مدل‌های یادگیری عمیق و شتاب‌دهی به تحقیقات هوش مصنوعی در حوزه‌های علمی و صنعتی خواهد داشت.

Discovery؛ نسل جدید توان محاسباتی و بهره‌وری انرژی

ابررایانه‌ی دوم، Discovery، با رویکردی موسوم به «پهنای باند در همه‌جا» (Bandwidth Everywhere) طراحی شده است تا هم از نظر کارایی محاسباتی و هم بهره‌وری انرژی نسبت به Frontier پیشرفت چشم‌گیری داشته باشد.

این سیستم قرار است توان پردازشی بسیار بیشتری را با هزینه‌ای مشابه ارائه دهد و از آن در طیف گسترده‌ای از تحقیقات علمی استفاده خواهد شد. در بیانیه آمده است:

Discovery موجب دستاوردهای بزرگ در حوزه‌های انرژی، زیست‌شناسی، مواد پیشرفته، امنیت ملی و نوآوری در تولید خواهد شد. این ابررایانه به طراحی نسل جدیدی از راکتورها، باتری‌ها، کاتالیزورها، نیمه‌رساناها و مواد حیاتی کمک خواهد کرد.

تحولی نو در مرز علم و فناوری

با راه‌اندازی Lux و Discovery، آمریکا گامی دیگر در جهت رهبری جهانی در زمینه‌ی ابررایانه‌های هوش مصنوعی و محاسبات علمی پیشرفته برمی‌دارد.
این دو پروژه نه تنها ظرفیت پژوهش‌های ملی را ارتقا می‌دهند، بلکه به توسعه‌ی فناوری‌های مرتبط با هوش مصنوعی، انرژی پاک و امنیت سایبری نیز شتاب خواهند بخشید — زمینه‌هایی که نقش حیاتی در آینده‌ی اقتصاد و امنیت ملی ایالات متحده دارند.