انتخاب و اجرای آسانسور، برخلاف تصور رایج، فقط به انتخاب موتور و کابین و نصب آنها محدود نمیشود. مشخصات پروژه، نوع کاربری ساختمان، محدودیتهای معماری، هماهنگی تجهیزات و حتی تصمیمهایی که قبل از خرید گرفته میشوند، روی عملکرد نهایی سیستم اثر دارند. بعضی اشتباهات نیز زمانی خودشان را نشان میدهند که پروژه به پایان رسیده و اصلاح آنها هزینه و زمان بیشتری را لازم دارد.
در ادامه، پنج خطای مهم و کمتر مورد توجه را بررسی میکنیم که میتوانند کیفیت، قابلیت اطمینان و هزینه بهرهبرداری آسانسور را تحت تأثیر قرار دهند.
１. انتخاب تجهیزات قبل از تعیین مشخصات واقعی پروژه
یکی از خطاهای فنی این است که پیش از مشخص شدن پارامترهای اصلی پروژه، خرید تجهیزات توسط افراد غیر متخصص آغاز شود. موتور، تابلو فرمان، درایو، درب و سایر اجزا باید بر اساس مشخصاتی مانند ظرفیت، سرعت، تعداد توقف، نوع کاربری، شرایط چاه و شرایط نصب با هماهنگی بین معمار و شرکت نصب و راه آسانسور انتخاب شوند.
بهعنوان مثال، انتخاب موتور صرفاً بر اساس ظرفیت اسمی آن کافی نیست. نوع موتور، سرعت نامی، بارگذاری، سیستم تعلیق و هماهنگی آن با درایو و تابلو فرمان باید در کنار یکدیگر بررسی شوند. همین موضوع درباره درب نیز صدق میکند؛ ابعاد ورودی، سرعت عملکرد و شرایط نصب آن باید با طراحی کابین و معماری طبقات هماهنگ باشد.
در نتیجه، خرید یک پکیج آماده بدون اینکه مشخصات واقعی ساختمان ابتدا تعیین شده باشد، میتواند باعث شود بخشی از تجهیزات بعداً نیاز به تغییر یا جایگزینی پیدا کنند.
２. بیتوجهی به تلرانسها و کیفیت اجرای مکانیکی
در آسانسور، صرفاً نصب شدن قطعات به معنی اجرای صحیح نیست. کیفیت نصب ریلها، شاقولی بودن مسیر حرکت، نحوه اتصال براکتها، تنظیم کفشکها و همراستایی اجزای مکانیکی روی حرکت کابین، صدا و لرزش اثر مستقیم دارد.
برای نمونه، تنظیم نامناسب کفشک یا وجود خلاصی غیرطبیعی میتواند باعث ایجاد حرکت نامطلوب یا صدای اضافی شود. وضعیت ریلها نیز باید بهگونهای باشد که کابین و قاب وزنه در مسیر مشخص خود حرکت کنند و تنظیمات مکانیکی پس از نصب نیز کنترل شود.
این جزئیات معمولاً در ظاهر کابین دیده نمیشوند، اما کیفیت آنها در تجربه واقعی استفاده از آسانسور مشخص خواهد شد. به همین دلیل، در نصب آسانسور نباید کیفیت اجرا را فقط با برند تجهیزات یا ظاهر نهایی پروژه سنجید.
３. اجرای پروژه توسط چند پیمانکار بدون مدیریت یکپارچه
کارفرمایان ممکن است تصور کنند اجرای پروژه آسانسور توسط چند پیمانکار منجربه کاهش هزینه نهایی نصب و راه اندازی آسانسور می شود. در مدل چند پیمانکاری، یک مجموعه تجهیزات را تأمین میکند، پیمانکار دیگری نصب مکانیکی را انجام میدهد، فرد دیگری مسئول تابلو و برق است و راهاندازی نیز به مجموعهای متفاوت سپرده میشود.
مشکل زمانی ایجاد میشود که مسئولیت هماهنگی بین این بخشها مشخص نباشد. آسانسور یک سیستم یکپارچه است و عملکرد هر بخش به بخشهای دیگر وابسته است. برای مثال، تنظیمات تابلو و درایو باید با موتور و انکودر هماهنگ باشد و نصب مکانیکی ریلها و تجهیزات نیز باید با مشخصات سیستم انتخابشده مطابقت داشته باشد.
در مدل چندپیمانکاری، اگر در پایان پروژه ایرادی در حرکت، تراز طبقات، عملکرد درب یا کنترل سیستم ایجاد شود، ممکن است هر پیمانکار مسئولیت را متوجه بخش دیگری بداند. نتیجه، افزایش زمان عیبیابی و دشوار شدن تعیین مسئولیت فنی است. همچنین در نظر داشته باشید پیمانکاران فریلنسر ممکن است تحت پوشش بیمه حوادث نباشند.
واگذاری طراحی، تأمین تجهیزات، نصب، راهاندازی و هماهنگی فنی به یک مجری اصلی، الزاماً در همه پروژهها تنها گزینه نیست؛ اما در پروژههایی که چند پیمانکار حضور دارند، باید یک مسئول فنی مشخص برای هماهنگی کل سیستم و تحویل نهایی وجود داشته باشد. برای جلوگیری از این مشکل بهتر است پروژه با یک شرکت ارائه دهنده خدمات جامع آسانسور انجام شود تا ضمن تضمین کیفیت اجرای پروژه، در هزینه ها صرفه جویی شود
نبود مستندات فنی پس از تحویل پروژه
یکی از مواردی که در زمان اجرای پروژه کمتر مورد توجه قرار میگیرد، مستندسازی مشخصات آسانسور پس از اتمام عملیات است. اطلاعاتی مانند مدل و مشخصات موتور، تابلو فرمان و درایو، نوع و مشخصات تجهیزات ایمنی، نقشههای الکتریکی، تنظیمات اصلی کنترلر و سوابق تست و راهاندازی باید در اختیار مالک یا مدیر ساختمان قرار داشته باشد.
اهمیت این مستندات زمانی مشخص میشود که چند سال بعد یکی از تجهیزات دچار ایراد شود. اگر مدل دقیق قطعه، نقشه سیمکشی یا تنظیمات اولیه سیستم در دسترس نباشد، عیبیابی ممکن است زمان بیشتری ببرد و حتی در بعضی موارد به آزمون و خطای غیرضروری منجر شود.
４. تعمیر مکرر یک سیستم فرسوده بدون بررسی امکان بازسازی
هر خرابی به معنی نیاز به نوسازی نیست، اما تکرار یک خرابی یا تعویض مداوم قطعات میتواند نشانهای از فرسودگی گستردهتر باشد.
اگر موتور، تابلو فرمان، دربها یا سایر اجزای اصلی بهصورت همزمان دچار استهلاک شده باشند، تعمیر موردی هر قطعه ممکن است فقط مشکل را برای مدت کوتاهی برطرف کند. در چنین شرایطی باید وضعیت کل سیستم بررسی شود و مشخص شود ادامه تعمیرات منطقی است یا نوسازی بخشی از تجهیزات هزینه و قابلیت اطمینان بهتری ایجاد میکند.
بازسازی آسانسور نیز الزاماً به معنی تعویض تمام اجزا نیست. میتوان بر اساس وضعیت واقعی سیستم، تجهیزات قابل استفاده را حفظ و بخشهای فرسوده یا قدیمی را بهصورت هدفمند نوسازی کرد. برای مثال، ممکن است در یک پروژه تابلو فرمان و سیستم کنترل در اولویت باشند و در پروژهای دیگر دربها، موتور یا تجهیزات ایمنی نیز نیاز به تغییر داشته باشند.
نکته مهم، تشخیص علت اصلی خرابی و ارزیابی وضعیت کلی سیستم پیش از تصمیمگیری است؛ نه اینکه هر بار صرفاً قطعهای که آخرین بار خراب شده تعویض شود.
５. نادیده گرفتن هزینه و برنامه نگهداری پس از بهرهبرداری
هزینه واقعی آسانسور با پرداخت مبلغ خرید و نصب تمام نمیشود. تجهیزات آسانسور در طول عمر خود به سرویس منظم ماهانه، جنرال سرویس دوره ای و در بعضی موارد تعمیر یا نوسازی نیاز دارند.
تعداد سفرهای روزانه، میزان استفاده از آسانسور، شرایط محیطی موتورخانه و چاه، جابهجایی بار و کیفیت برق ساختمان میتوانند روی میزان استهلاک تأثیر بگذارند. بنابراین برنامه نگهداری باید با شرایط واقعی ساختمان متناسب باشد.
از طرف دیگر، بهتر است هنگام انتخاب پیمانکار مشخص باشد پس از تحویل پروژه چه خدماتی ارائه میشود و مسئولیت تأمین قطعات و رسیدگیهای دورهای چگونه خواهد بود. داشتن دسترسی به مجموعهای از خدمات آسانسور پس از نصب، میتواند از تبدیل ایرادات کوچک به خرابیهای پرهزینه جلوگیری کند.
تفاوت سرویس، تعمیر و گارانتی در خدمات آسانسور
این چهار مفهوم گاهی بهجای یکدیگر استفاده میشوند، در حالی که هرکدام هدف و زمان استفاده متفاوتی دارند
- سرویس آسانسور یک اقدام پیشگیرانه است و شامل بازدید، کنترل، تنظیم، روانکاری و بررسی وضعیت تجهیزات برای حفظ عملکرد سیستم و شناسایی زودهنگام ایرادات میشود
- تعمیر آسانسور زمانی انجام میشود که یک خرابی یا نقص مشخص در سیستم وجود داشته باشد و باید علت آن برطرف یا قطعه معیوب تعمیر یا تعویض شود
- گارانتی در واقع یک تعهد قراردادی برای پوشش موارد مشخصی از خرابی یا نقص تجهیزات و خدمات در مدت تعیینشده است
ارائه خدمات یکپارچه از نصب و راه اندازی تا سرویس و تعمیر آسانسور با آقای آسانسور
آقای آسانسور با تمرکز بر اجرای پروژههای آسانسور، مجموعهای از خدمات شامل نصب، بازسازی، سرویس و نگهداری، تعمیر و تأمین تجهیزات آسانسور را ارائه میدهد. آقای آسانسور در پروژههای نصب و راه اندازی، فرآیند کار را از بررسی شرایط ساختمان و انتخاب سیستم و تجهیزات مناسب تا اجرای عملیات مکانیکی و الکتریکی، راهاندازی و تست دنبال میکند و برای آسانسورهای قدیمی نیز امکان ارزیابی وضعیت موجود و ارائه راهکار برای تعمیر یا بازسازی بخشهای فرسوده را دارد. در کنار اجرای پروژه، خدمات سرویس و نگهداری دورهای نیز برای کمک به حفظ عملکرد تجهیزات و شناسایی زودهنگام ایرادات ارائه میشود. رویکرد آقای آسانسور در پروژهها بر انتخاب متناسب تجهیزات، اجرای فنی، تأمین قطعات و پشتیبانی پس از اجرا استوار است تا مالک یا مدیر ساختمان بتواند خدمات مورد نیاز آسانسور را در مراحل مختلف عمر آن از یک مجموعه تخصصی دریافت کند.
