افسردگی در دوران نوجوانی شاید از آنچه فکر میکنید شایعتر باشد. در این مقاله با علائم، دلایل و راههای کمک والدین آشنا میشوید.
طبیعی است که نوجوانان گاهی بداخلاق، خوابآلود یا غمگین باشند. اما اگر این علائم دو هفته یا بیشتر ادامه پیدا کند، ممکن است نشانه افسردگی باشد.
سوزان واینستین، مدیر اجرایی برنامهها در سازمان «خانوادهها برای آگاهی از افسردگی» میگوید:
معمولاً گفته میشود که از هر پنج نفر، یک نفر قبل از ۲۵ سالگی دچار افسردگی میشود.
در ادامه این مقاله از مجله اینترنتی اسید هولیک، ابتدا نگاهی به آمار افسردگی نوجوانان میاندازیم و سپس با دلایل، عوامل خطر و راههای کمک والدین آشنا میشویم.
آمار افسردگی نوجوانان
طبق گزارش مؤسسه ملی سلامت روان آمریکا (NIMH)، در سال ۲۰۲۰ حدود ۱۷ درصد از نوجوانان ۱۲ تا ۱۷ ساله حداقل یک دوره افسردگی شدید را تجربه کردهاند؛ یعنی چیزی حدود ۴.۱ میلیون نوجوان آمریکایی. همچنین ۱۲ درصد از نوجوانان دچار اختلال شدید عملکردی شدهاند که زندگی روزمره آنها را مختل کرده است.
جنیفر راثمن، مدیر ارشد برنامههای جوانان در NAMI میگوید نرخ افسردگی نوجوانان در سالهای اخیر افزایش یافته است. تنها در سال ۲۰۲۰، بیش از یک میلیون نوجوان بیشتر نسبت به سال ۲۰۱۷ دچار افسردگی شدهاند.
مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریها (CDC) در سال ۲۰۲۱ این روندهای نگرانکننده را گزارش کرده است:
- ۴۲٪ از دانشآموزان احساس غم یا ناامیدی مداوم داشتند
- ۲۹٪ سلامت روان ضعیفی را تجربه کردند
- ۲۲٪ به خودکشی فکر کردند
- ۱۰٪ اقدام به خودکشی کردند
طبق گزارش CDC، برخی گروهها بیشتر در معرض خطر هستند؛ از جمله دانشآموزان دختر، و گروههای نژادی و قومی بهحاشیهراندهشده. تقریباً نیمی از دانشآموزان گروههای نژادی و قومی بهحاشیهراندهشده به خودکشی فکر کردهاند و نوجوانان سیاهپوست بیش از سایر گروهها اقدام به خودکشی داشتهاند.
دلایل افزایش افسردگی نوجوانان
هرچند همهگیری کرونا وضعیت سلامت روان نوجوانان را بدتر کرد، اما شرایط حتی پیش از آن هم نگرانکننده بود. در دهه قبل از پاندمی، احساس ناامیدی و افکار خودکشی ۴۰ درصد افزایش یافته بود.
انجمن روانشناسی آمریکا (APA) عوامل زیر را از دلایل مهم میداند:
- شبکههای اجتماعی
- خشونتهای جمعی
- بلایای طبیعی
- تغییرات اقلیمی
- دوقطبی شدن سیاسی
- فراز و نشیبهای طبیعی دوران کودکی و نوجوانی
راثمن همچنین فشار درسی و قلدری، بهویژه قلدری اینترنتی که بعد از مدرسه هم ادامه دارد، را از عوامل مؤثر میداند.
او میگوید:
مشکلات سلامت روان بیشتر دیده میشوند، چون آگاهی بالا رفته و افراد زودتر کمک میگیرند. هرچه افسردگی زودتر تشخیص داده شود، آینده بهتری در انتظار نوجوان خواهد بود.
چه عواملی باعث افسردگی در نوجوانان میشود؟
به گفته دکتر ریچل باسمن، روانشناس کودک و نوجوان، افسردگی معمولاً حاصل ترکیبی از چند عامل است.
ژنتیک و زیستشناسی
برخی کودکان زمینه زیستی افسردگی یا اضطراب را دارند. داشتن والد افسرده میتواند احتمال افسردگی را افزایش دهد؛ هم به دلیل عوامل ژنتیکی و هم الگوگیری رفتاری. همچنین افسردگی والدین میتواند بر رشد جنین تأثیر بگذارد.
تجربههای آسیبزای دوران کودکی (ACEs)
تجربههایی مانند غفلت، سوءاستفاده، خشونت، طلاق والدین یا خودکشی یکی از اعضای خانواده میتواند خطر افسردگی را افزایش دهد. هرچه این تجربهها بیشتر باشند، احتمال مشکلات جدیتر سلامت روان هم بالاتر میرود.
رویدادهای استرسزای زندگی
مرگ یکی از عزیزان، نقلمکان، یا ورود به دانشگاه بدون حمایت کافی میتواند نوجوان را مستعد افسردگی کند. همچنین مشکلات تحصیلی و ناتوانیهای یادگیری هم نقش دارند.
اضطراب
اضطراب و افسردگی اغلب با هم دیده میشوند. نوجوانانی که هر دو را دارند، علائم شدیدتری نشان میدهند و درمان سختتری دارند.
لین لیونز میگوید:
اضطراب درماننشده در کودکی، یکی از قویترین پیشبینیکنندههای افسردگی در نوجوانی است.
علائم افسردگی در نوجوانان
بر اساس انجمن روانپزشکی کودک و نوجوان آمریکا، علائم شایع عبارتاند از:
- غمگینی و گریه
- تحریکپذیری
- بیعلاقگی به فعالیتهای موردعلاقه
- کنارهگیری از دوستان
- تغییر اشتها
- کاهش وزن
- خواب بیش از حد یا کمخوابی
- خستگی و بیانرژی بودن
- احساس شکست
- مشکل تمرکز
- افت تحصیلی
- افکار خودکشی یا تمایل به مرگ
برخی نوجوانان دچار علائم جسمی مانند سردرد یا دلدرد هم میشوند و گاهی برای بهتر شدن به مصرف مواد روی میآورند.
چگونه به نوجوان افسرده کمک کنیم؟
اگر فکر میکنید فرزندتان افسرده است، وحشت نکنید.
لیونز میگوید:
افسردگی قابل درمان است و دائمی نیست.
اما درمان زودهنگام بسیار مهم است، چون افسردگی میتواند باعث افت تحصیلی، مصرف مواد، مشکلات خانوادگی، اختلالات خوردن، جرم و حتی رفتارهای خودکشی شود.
با فرزندتان صحبت کنید
با آرامش و بدون قضاوت، علائمی را که دیدهاید مطرح کنید و نظر او را درباره درمان بپرسید. شنیده شدن برای نوجوان بسیار مهم است.
کمک حرفهای بگیرید
میتوانید از پزشک کودک، روانشناس یا روانپزشک کمک بگیرید. اگر نوجوان افکار یا رفتار خودکشی دارد، اقدام فوری ضروری است.
درمان افسردگی نوجوانان
درمان معمولاً شامل رواندرمانی، دارودرمانی یا ترکیب هر دو است. درمان شناختیرفتاری (CBT) یکی از مؤثرترین روشهاست. در موارد شدیدتر، داروهای ضدافسردگی مانند SSRIها استفاده میشوند.
همچنین سه عامل سبک زندگی نقش مهمی دارند:
- خواب کافی
- تغذیه متعادل
- ورزش منظم
مطالعات نشان دادهاند که درمانهای علمی، شانس بهبود و بهبودی کامل را بهطور قابلتوجهی افزایش میدهند.
جمعبندی
افسردگی نوجوانان رو به افزایش است و آمارها نگرانکنندهاند. اما آگاهی والدین، تشخیص زودهنگام و درمان مناسب میتواند آینده نوجوان را تغییر دهد. با رواندرمانی، دارو یا ترکیبی از هر دو، بهبود و بازگشت به زندگی سالم کاملاً ممکن است.
