تابستان ۲۰۲۵ به یکی از داغترین و نگرانکنندهترین فصلهای سفر در اروپا تبدیل شده است. موج گرمایی بیسابقه که دمای هوا را در برخی مناطق تا ۴۶ درجه سانتیگراد بالا برده، صنعت گردشگری اروپا را در کشورهایی چون فرانسه، اسپانیا، پرتغال، ایتالیا و یونان به شدت تحت تأثیر قرار داده است.
از تعطیلی موقت جاذبههای معروفی چون برج ایفل گرفته تا افزایش چشمگیر مراجعات بیمارستانی ناشی از گرمازدگی، زیرساختهای گردشگری در حال آزمایش شدن هستند. این شرایط نهتنها تجربه سفر را برای گردشگران دگرگون کرده، بلکه سؤالات جدی درباره آینده گردشگری، ایمنی مسافران و پایداری محیطزیست مطرح کرده است.
قارهای زیر آفتاب سوزان
در پرتغال، شهر مورا رکوردی تاریخی ثبت کرده و دمای ۴۶ درجه سانتیگراد را تجربه کرده است؛ رقمی که طبق گزارش آژانس هواشناسی IPMA یکی از بالاترین دماهای ثبتشده در اروپا محسوب میشود. در ایتالیا، میزان مراجعه به بیمارستانها برای درمان بیماریهایی مانند گرمازدگی و کمآبی بین ۱۵ تا ۲۰ درصد افزایش یافته است. متأسفانه برخی از این موارد به مرگ انجامیدهاند که شدت بحران را بهوضوح نشان میدهد.
در سواحل مدیترانه نیز اوضاع چندان بهتر نیست. موج گرمای دریایی باعث شده دمای آب در برخی نقاط به ۳۰ درجه سانتیگراد برسد. این شرایط، نوار ساحلی اسپانیا و یونان را با چالشهایی چون شلوغی شدید، بستهشدن برخی پلاژها و کمبود امکانات سرمایشی روبهرو کرده است.
برای مثال، برج ایفل در روزهای اول و دوم ژوئیه بهدلیل رسیدن دمای پاریس به ۴۰ درجه سانتیگراد، تعطیل شد. گردشگرانی که از صعود به برج بازمانده بودند، در اطراف فوارههای باغهای تروکادرو پناه گرفتند؛ صحنهای که بهخوبی گویای تلاش مردم برای فرار از گرماست. در بسیاری از نقاط ساحلی نیز، محدودیتهای ایمنی باعث بستهشدن سواحل و کاهش جذابیت تعطیلات تابستانی در مدیترانه شده است.
گردشگری در تنگنای اقتصادی و زیستمحیطی
گردشگری حدود ۱۰ درصد از تولید ناخالص داخلی اتحادیه اروپا را تشکیل میدهد. بنابراین، هرگونه اختلال در این صنعت، تبعات اقتصادی سنگینی به دنبال دارد. کاهش رضایت گردشگران، تعطیلی جاذبهها و فشار مضاعف بر زیرساختها، درآمد کشورهای وابسته به سفرهای تابستانی را با خطر مواجه کرده است.
از سوی دیگر، موج گرما بحرانهای زیستمحیطی را تشدید کرده است. افزایش مصرف انرژی برای خنکسازی فضاهای شهری به افزایش آلایندگی منجر شده و کمآبی در مناطق روستایی نیز با حضور گردشگران بدتر شده است. کشاورزان و فعالان محیطزیست نسبت به فشار بیشازحد بر منابع طبیعی هشدار دادهاند.
در بارسلونا، اعتراضات علیه گردشگری بیشازحد به نقطه اوج رسیده؛ بهطوریکه برخی از فعالان محیطزیست با تفنگهای آبپاش به نشانه اعتراض نسبت به ازدحام جمعیت و کمبود منابع، دست به اقدام اعتراضی زدهاند. این رفتارها نشاندهنده نارضایتی فزاینده نسبت به مدلی از گردشگری است که با واقعیتهای اقلیمی فعلی سازگار نیست.
سیاست اقلیمی اروپا زیر ذرهبین
کمیسیون اروپا در تلاش است تا اهداف اقلیمی سال ۲۰۴۰ را نهایی کند. هدف پیشنهادی، کاهش ۹۰ درصدی انتشار کربن خالص است، اما گروههایی مانند صلحسبز (Greenpeace) این برنامه را ناکافی میدانند. آنها هشدار میدهند که اتکا به اعتبارات کربنی خارجی و راهکارهای حذف دائمی کربن – که میتوانند به تنوع زیستی آسیب بزنند – میتواند اثربخشی این طرح را کاهش دهد.
با این حال، این برنامه دربردارنده نکات مثبتی هم هست: از جمله تکیه بر دادههای علمی، محاسبه هزینههای بیعملی و تأکید بر عدالت زیستمحیطی. اکنون که این پیشنهاد در مرحله بررسی پارلمان اروپا و وزرای ملی قرار دارد و قرار است پیش از نشست COP30 سازمان ملل در برزیل نهایی شود، فشارها برای تقویت و بازنگری آن افزایش یافته است.
بازنگری در مسیر گردشگری پایدار
موج گرمای امسال یک هشدار جدی است؛ اروپا باید شیوه گردشگری خود را بازتعریف کند. برخی از شهرها در حال بررسی اقداماتی نظیر محدود کردن کشتیهای تفریحی، مدیریت واحدهای اقامتی و سرمایهگذاری در زیرساختهای مقاوم در برابر تغییرات اقلیمی هستند. هدف، دستیابی به تعادلی میان منافع اقتصادی و پایداری اجتماعی و زیستمحیطی است.
برای گردشگران، این گرمای بیسابقه یادآور وضعیت بحرانی اقلیمی در اروپا است. برخی در حال بازنگری در مقاصد خود هستند یا مناطق خنکتر را برای سفر انتخاب میکنند. تابستان داغ ۲۰۲۵ نمادی از نقطه عطفی در آینده گردشگری قاره سبز است؛ جایی که بحران اقلیمی، محدودیت زیرساختها و ضرورت تغییر، همگی در کنار هم قرار گرفتهاند.
اگر اروپا بخواهد جاذبههای گردشگری خود را برای نسلهای آینده حفظ کند، باید از اکنون با جدیت به بازسازی زیرساختها، مقابله با گردشگری بیرویه و کاهش واقعی انتشار کربن بپردازد.
