با استعفای ناگهانی لیندا یاکارینو، مدیرعامل شرکت X (که پیش‌تر توییتر نام داشت)، آینده‌ی یکی از مهم‌ترین پلتفرم‌های گفت‌وگوی زنده و سیاسی جهان در هاله‌ای از ابهام قرار گرفته است.
یاکارینو که در سال ۲۰۲۳ به‌عنوان یکی از مدیران ارشد صنعت تبلیغات برای احیای کسب‌وکار تبلیغاتی X به این شرکت پیوست، حتی با تجربه بالا هم موفق نشد ایلان ماسک را کنترل یا مسیر پلتفرم را تثبیت کند. او قرار بود پلی باشد میان شرکت و آگهی‌دهندگان، اما از همان ابتدا مشخص بود که با چالش‌های بزرگی روبه‌رو خواهد شد.
تضاد مسیر ماسک با تبلیغات
ماسک همواره دیدگاهی انتقادی نسبت به تبلیغات داشته و در اواخر ۲۰۲۳ به صراحت خطاب به آگهی‌دهندگانی که به دلیل سیاست‌های جنجالی پلتفرم، آن را تحریم کرده بودند، گفت:
به جهنم بروید!
درحالی‌که در طول این مدت، X چند محصول جدید معرفی کرد، تمرکز ماسک نه بر توسعه زیرساخت تبلیغاتی پلتفرم بلکه بر تبدیل آن به «اپلیکیشن همه‌کاره» بود؛ با خدماتی مثل پرداخت دیجیتال که لزوماً ارتباطی با گفت‌وگوهای اجتماعی نداشتند.
هدف او تنوع‌بخشی به درآمدهای X از طریق محصولات غیرتبلیغاتی است، اما برآوردهای مستقل نشان می‌دهند که این برنامه‌ها هنوز نتوانسته‌اند خسارت‌های مالی ناشی از سقوط تبلیغات را جبران کنند.
پیوند X با هوش مصنوعی؛ سود یا آسیب؟
در اسفند گذشته، شرکت xAI، استارتاپ هوش مصنوعی ماسک، مالکیت X را در قالب یک معامله‌ی تماماً سهامی به‌دست آورد. ساختار جدید ممکن است باعث پنهان شدن مشکلات مالی X شود و اجازه دهد آن‌ها پشت چتر xAI مخفی بمانند.
اما اگر هدف نهایی، استفاده از داده‌های X برای توسعه مدل زبانی Grok و دیگر پروژه‌های هوش مصنوعی باشد، این موضوع می‌تواند آینده‌ی خود پلتفرم را در معرض خطر قرار دهد.
تجربه نشان داده وقتی یک شرکت، پلتفرم رسانه‌ای را تنها برای تغذیه پروژه‌ای دیگر خریداری می‌کند، انگیزه‌ای برای نوآوری در خود آن پلتفرم باقی نمی‌ماند—و در نتیجه، ارزش آن به مرور زمان افت می‌کند.
رقبای جدید در کمین X
با وجود سلطه‌ی فعلی X بر فضای گفت‌وگوی آنلاین زنده، موقعیت این پلتفرم شروع به لرزش کرده است. داده‌های سایت Similarweb نشان می‌دهد که هرچند X در بازدید وب روزانه هنوز پیشتاز است، اما اپلیکیشن Threads متعلق به اینستاگرام از نظر کاربران موبایلی فاصله زیادی با آن ندارد.
این موضوع تعجب‌برانگیز نیست؛ چراکه Threads با تکیه بر شبکه‌ی گسترده‌ی اینستاگرام که بیش از یک میلیارد کاربر جهانی دارد، مزیتی بزرگ در جذب مخاطب دارد.
تلاش ناکام برای بازسازی اعتماد تبلیغاتی
یاکارینو پیش از پیوستن به X، مدیریت کسب‌وکار تبلیغاتی به ارزش بیش از ۱۰ میلیارد دلار را در کارنامه داشت، اما حتی او هم نتوانست اعتماد برندها را به X بازگرداند. در حالی که مؤسسه eMarketer در ماه مه پیش‌بینی کرد درآمد تبلیغاتی X برای اولین‌بار در چهار سال گذشته رشد خواهد کرد، این رقم هنوز فقط نیمی از سطح درآمد سال ۲۰۲۱، یعنی پیش از خرید شرکت توسط ماسک، خواهد بود.
در شرایطی که نگاه برندها به موضوعاتی مثل ایمنی محتوایی تغییر کرده، بسیاری همچنان امیدوار بودند حضور یاکارینو تعادلی عقلانی میان آزادی بیان و مسئولیت‌پذیری محتوا ایجاد کند. اما آنچه در ماه‌های اخیر روشن شد این بود که اولویت‌های ماسک، به‌ویژه در زمینه‌ی هوش مصنوعی، بسیار فراتر از دغدغه‌های تبلیغاتی است.
چالش Grok و بحران محتوایی
آخرین بحران مربوط به مدل زبانی Grok است؛ هوش مصنوعی توسعه‌یافته توسط xAI که به‌تازگی به دلیل ترویج محتوا بد و زبان توهین‌آمیز به‌شدت مورد انتقاد قرار گرفته. شرکت سازنده در پاسخ اعلام کرده در حال به‌روزرسانی و اصلاح نواقص مدل است تا محتوای نامناسب را بهتر شناسایی کند.
آینده‌ی پلتفرمی که روزی قلب اینترنت بود
استعفای یاکارینو، بحران‌های محتوایی، افت تبلیغات و تمرکز بیش‌ازحد ماسک بر پروژه‌های جانبی، همگی نشانه‌هایی هستند از آینده‌ای نامطمئن برای پلتفرمی که روزگاری بستر اصلی گفت‌وگوهای لحظه‌ای جهانی بود.
آیا X می‌تواند دوباره به جایگاه محوری‌اش در اینترنت بازگردد یا صرفاً به ابزاری در خدمت جاه‌طلبی‌های ماسک در دنیای هوش مصنوعی تبدیل خواهد شد؟ آینده‌ی این پلتفرم، حالا بیش از هر زمان دیگری، در گرو تصمیمات یک‌نفره‌ای است که هم آن را خریده و هم شکل می‌دهد.
