مجموعهای از رسواییهای شخصی مربوط به چهرههای سرشناس صنعت سرگرمی کره، بار دیگر شبکههای تلویزیونی و شرکتهای تولیدکننده را مجبور کرده است زیانهای سنگین مالی و اختلالهای جدی در زمانبندی پروژهها را تحمل کنند و نگرانیها درباره ضعفهای قدیمی این اکوسیستم را دوباره زنده کرده است.
حاشیههای اخیر مرتبط با بازیگر چو جینوونگ، مجری تلویزیونی پارک نا-ره و کمدین جو سه-هو باعث شده شبکهها برنامهها را لغو کنند، فیلمبرداریها را متوقف سازند یا حتی پروژههای تکمیلشده را کنار بگذارند؛ آن هم در شرایطی که ابزار مؤثری برای پیشگیری از خسارت یا جبران آن وجود ندارد.
پروژههای تکمیلشده در آستانه نابودی؛ وقتی بازتدوین دیگر ممکن نیست
این پیامدها روز شنبه شدت گرفت؛ زمانی که چو جینوونگ پس از انتشار گزارشهایی درباره سابقه کیفری دوران نوجوانیاش، بازنشستگی خود از صنعت سرگرمی را اعلام کرد. شبکههای پخش بلافاصله اقدام به حذف حضور او کردند؛ روایت او در یک مستند جایگزین شد و برنامههای قبلی که با حضورش ساخته شده بودند، در یوتیوب به حالت خصوصی درآمدند.
در همین حال، پارک نا-ره که با اتهاماتی درباره انجام اقدامات پزشکی غیرقانونی روبهروست، تمام فعالیتهای خود را تعلیق کرد. این موضوع منجر به لغو برنامهی جدید شبکه MBC با عنوان «Nado Shinna» شد که قرار بود سال آینده پخش شود.
اما شاید سنگینترین ضربه به سریال «Signal 2» از شبکه tvN وارد شده باشد؛ مجموعهای که قرار بود بهعنوان اثر شاخص بیستمین سالگرد این شبکه در سال آینده پخش شود. چو جینوونگ در این پروژه بار دیگر با نویسنده کیم اون-هی و بازیگران کیم هه-سو و لی جه-هون ــ که همگی از اعضای گروه بازیگران نسخه اول بودند ــ همکاری کرده بود و فیلمبرداری سریال بهطور کامل انجام شده بود. با این حال، جنجالهای اخیر، برنامه پخش این سریال را با خطر جدی مواجه کرده است.
در برخی موارد، حذف بازیگران مسئلهدار یا جایگزینی آنها امکانپذیر است. برای مثال، زمانی که بازیگر یو آه-این درگیر رسوایی مواد مخدر شد، تهیهکنندگان او را از سریال «Hellbound 2» نتفلیکس حذف کردند و در سریال دیگرش «Goodbye Earth» نیز با بازتدوین، حضورش را به حداقل رساندند.
اما «Signal 2» شرایط متفاوتی دارد. گفته میشود هزینه تولید این سریال بیش از ۱۰ میلیارد وون (حدود ۷.۵ میلیون دلار) بوده و چو نقش یک کارآگاه محوری را بازی میکند که صحنههایش بخش جداییناپذیر داستان است. با توجه به اینکه مراحل پستولید تقریباً به پایان رسیده، فیلمبرداری مجدد عملاً غیرممکن تلقی میشود و tvN اعلام کرده که «در حال بررسی گزینههای مختلف» است.
وجود بندهای جریمه، اما دعاوی حقوقی نادر
در حال حاضر، گنجاندن بندهای جبران خسارت در قراردادهای بازیگران، تنها ابزار رسمی صنعت برای محافظت از خود محسوب میشود. شبکهها و شرکتهای تولیدی نمیتوانند مانند نهادهای قضایی، زندگی خصوصی یا سوابق گذشته بازیگران را بهطور کامل بررسی کنند و همین موضوع غربالگری اولیه را تقریباً غیرممکن میسازد. برای رفع این خلأ، وزارت فرهنگ، ورزش و گردشگری کره در ماه ژوئیه، برای نخستینبار پس از ۱۲ سال، قرارداد استاندارد پخش برای هنرمندان را اصلاح کرد.
با این حال، این بندها در عمل تأثیر محدودی دارند.
مدیرعامل یک شرکت فیلمسازی با بیش از ۲۰ سال سابقه میگوید:
گاهی بندهایی مثل این را در قرارداد میگذاریم که در صورت بروز رسوایی عمومی، بازیگر باید یک تا سه برابر دستمزد خود را بازگرداند، اما مواردی که واقعاً به شکایت حقوقی منجر شود، بسیار نادر است.
او افزود که دریافت کامل خسارت تقریباً غیرممکن است و بسیاری از شرکتها بهدلیل احتمال درگیری با آژانسها، هزینههای بالای حقوقی و ابهام در تعریف «رسوایی عمومی»، از پیگیری قانونی صرفنظر میکنند. برای نمونه، پلتفرم Disney+ سال گذشته پخش سریال «Knockoff» با بازی کیم سو-هیون را بهطور نامحدود به تعویق انداخت؛ آن هم در پی اتهاماتی درباره رابطه با فردی زیر سن قانونی، اما هیچگونه جریمهای را مطالبه نکرد.
مذاکره بر سر بندهای جریمه با ستارههای بزرگ نیز تقریباً غیرممکن است. یکی دیگر از تهیهکنندگان فیلم میگوید:
در زمان مذاکرات قرارداد، برای شرکتهای تولیدی بسیار سخت است که خواستههایی مطرح کنند که بازیگران از آن ناراحت شوند. مگر اینکه بیمههای تخصصی در دسترس قرار بگیرد، تهیهکنندگان چارهای جز پذیرفتن این ریسک ندارند.
یک مقام حوزه پخش نیز این دیدگاه را تأیید میکند و میگوید:
تولید سریالهای کرهای بهشدت به نویسندگان، کارگردانان و بازیگران ستاره وابسته است. آنها قدرت بسیار زیادی در این سیستم دارند.
کارشناسان معتقدند برای محافظت از صنعت در زمان درگیر شدن ستارههای بزرگ با جنجال، به راهحلهای نهادی گستردهتری نیاز است.
کیم سونگ-سو، منتقد فرهنگی، میگوید:
در ایالات متحده، سازوکارهای بیمهای و شرکتهای داوری وجود دارند که بهطور اختصاصی خسارتهای ناشی از فروپاشی پروژههای بزرگ محتوایی را مدیریت میکنند. اگر معرفی بیمه در کره دشوار است، دولت و بخش خصوصی باید به ایجاد یک چارچوب حکمرانی فکر کنند که مسئول ارزیابی خسارت، جبران آن و مدیریت حقوق مالکیت معنوی باشد.
