برزیل بار دیگر به یکی از جذابترین مقاصد گردشگری جهان تبدیل شده است. کشوری که سالها با رکود اقتصادی و چالشهای اجتماعی دستوپنجه نرم میکرد، اکنون در آستانه ثبت یک رکورد تاریخی در صنعت گردشگری قرار دارد. طبق آمار رسمی، برزیل سال ۲۰۲۵ را با بیش از ۹ میلیون گردشگر خارجی به پایان میرساند؛ رقمی که نهتنها بیسابقه است، بلکه حتی خوشبینانهترین پیشبینیهای دولت را نیز پشت سر گذاشته است.
این عدد به معنای رشد ۴۰ درصدی نسبت به سال ۲۰۲۴ است و نشان میدهد برزیل پس از سالها، دوباره جایگاه خود را در نقشه گردشگری جهان بازیافته است.
رشد خیرهکننده گردشگری برزیل در سال ۲۰۲۵
سال ۲۰۲۵ را میتوان نقطه عطفی برای صنعت گردشگری برزیل دانست. هرگز در تاریخ این کشور، چنین تعداد بالایی از گردشگران خارجی وارد خاک برزیل نشده بودند. نکته قابل توجه، ترکیب ملیتی گردشگران است که نشاندهنده تنوع بازارهای هدف این کشور است.
آرژانتینیها در صدر فهرست گردشگران برزیل
بیش از سه میلیون گردشگر آرژانتینی در سال جاری به برزیل سفر کردهاند؛ رقمی که نسبت به سال قبل ۸۰ درصد افزایش داشته است. پس از آن، گردشگرانی از شیلی، ایالات متحده و کشورهای اروپایی بیشترین سهم را داشتهاند.
یکی از این گردشگران، «سیسیلیا»، زن آلمانی است که برای هفتمین بار به برزیل سفر کرده و در ساحل آرپوادور ریودوژانیرو، با کرم ضدآفتاب، عینک آفتابی و آب نارگیل، غروب مشهور این شهر را تماشا میکند. او درباره افزایش گردشگران میگوید:
کاملاً قابل درک است که چرا مردم بیشتر به برزیل میآیند؛ عجیب این است که چرا این اتفاق زودتر نیفتاد. برزیل مشکلات زیادی دارد، اما مردمش همیشه شاد به نظر میرسند.
ریودوژانیرو؛ ویترین جهانی گردشگری برزیل
افزایش گردشگران در سراسر کشور قابل مشاهده است، اما بیشترین فشار بر شهر نمادین برزیل، ریودوژانیرو، وارد شده است. این شهر همچنان اصلیترین دروازه ورود گردشگران خارجی محسوب میشود.
کوپاکابانا؛ جایی برای سوزن انداختن نیست
در آغاز تابستان نیمکره جنوبی، ساحل کوپاکابانا مملو از گردشگر است. حتی یک متر مربع خالی هم بهسختی پیدا میشود. گردشگران در امتداد بلوار معروف کوپاکابانا قدم میزنند و به صفحهنمایش بزرگی نگاه میکنند که تعداد لحظهای گردشگران ورودی به برزیل را نشان میدهد؛ عددی که هر چند ثانیه تغییر میکند و بهسرعت به مرز ۹ میلیون نزدیک میشود.
این تصویر، استعارهای از کشوری است که پس از سالها رکود، دوباره در حال جان گرفتن است.
جایگاه برزیل در رقابت گردشگری آمریکای لاتین
با وجود وسعت قارهای و ظرفیتهای عظیم طبیعی و فرهنگی، برزیل هنوز فاصله قابل توجهی با قدرت اول منطقه، یعنی مکزیک (با ۴۵ میلیون گردشگر در سال گذشته) دارد. با این حال، این کشور به سرعت در حال نزدیک شدن به جمهوری دومینیکن است که بیش از ۱۱ میلیون گردشگر جذب کرده است.
هدف بعدی: ورود به سکوی گردشگری آمریکای لاتین
امید میرود برزیل در سال جاری از کلمبیا عبور کرده و برای نخستین بار وارد سه مقصد برتر گردشگری آمریکای لاتین شود. در گذشته، فعالان صنعت گردشگری فاصله جغرافیایی برزیل از بازارهای اصلی اروپا و آمریکا، و همچنین دشواری سفرهای داخلی در کشوری به این وسعت را از موانع اصلی میدانستند. اما واقعیت این است که جذابیت برزیل بر این محدودیتها غلبه کرده است.
سریعترین رشد گردشگری در قاره آمریکا
برزیل در سال جاری، سریعترین رشد گردشگری در قاره آمریکا و دومین رشد سریع در جهان را تجربه کرده است؛ جایگاهی که تنها جزایر کوچک وانواتو بالاتر از آن قرار دارند. حتی در دوران طلایی جام جهانی ۲۰۱۴ و المپیک ۲۰۱۶ ریودوژانیرو نیز چنین حجم گردشگری ثبت نشده بود.
نقش سیاستهای دولت در جهش گردشگری
به گفته «سلسو سابینو»، وزیر گردشگری برزیل، این موفقیت حاصل مجموعهای از عوامل است.
توسعه گسترده پروازهای بینالمللی
برزیل سرمایهگذاری گستردهای در افزایش اتصال هوایی انجام داده است. تنها در نیمه نخست سال، ظرفیت صندلی پروازهای بینالمللی به مقصد برزیل ۱۵ درصد افزایش یافته و این روند در سال آینده نیز ادامه خواهد داشت.
شرکت هواپیمایی ایبریا از اسپانیا، راهاندازی پروازهای مستقیم جدید از مادرید به شهرهای فورتالزا و رسیفی در شمالشرق برزیل را اعلام کرده و تعداد پروازهای خود به ریودوژانیرو را نیز افزایش داده است.
تمرکز بر گردشگری فرهنگی، بومی و آمازون
دولت برزیل بودجه حضور در نمایشگاههای گردشگری و کمپینهای تبلیغاتی جهانی را دو برابر کرده و بر بخشهایی مانند:
- گردشگری آفرو-برزیلی
- گردشگری جامعهمحور در سرزمینهای بومی
- اکوتوریسم و آمازون
تمرکز ویژهای داشته است.
بلم دو پارا؛ دروازه جدید آمازون
شهر بلم دو پارا، پایتخت منطقه آمازون، امسال توجه ویژهای دریافت کرده است. این شهر که به غذاهای بینظیرش شهرت دارد، میزبان اجلاس اقلیمی COP30 بود؛ فرصتی که دولت برزیل از آن برای معرفی کل منطقه استفاده کرد.
در نتیجه این رویداد:
- موزههای جدید افتتاح شد
- بخشهایی از بافت تاریخی بازسازی گردید
- بندر شهر برای پذیرش کشتیهای کروز لایروبی شد
- نخستین «مدرسه ملی گردشگری» برزیل در این شهر افتتاح شد
امنیت؛ مانعی که دیگر کارساز نیست
به گفته وزیر گردشگری، تصویر ناامن برزیل در ذهن برخی گردشگران اروپایی، دیگر مانع جدی محسوب نمیشود. ورود سرمایهگذاران خارجی به صنعت گردشگری نشان میدهد که روایتهای منفی تأثیر خود را از دست دادهاند.
ریودوژانیرو؛ شهر رویدادهای بزرگ
با وجود عملیات پلیسی گسترده در حاشیههای شمالی شهر، گردشگران در مناطق توریستی جنوب شهر عملاً از این مسائل بیخبرند. شهرداری ریودوژانیرو گردشگری را به اولویت مطلق تبدیل کرده و تلاش کرده فصل گردشگری را فراتر از تابستان و کارناوال گسترش دهد.
کنسرتهای رایگان در ساحل کوپاکابانا به یک سنت تبدیل شده است:
- ۲۰۲۴: مدونا
- ۲۰۲۵: لیدی گاگا با ۲ میلیون تماشاگر
بین ژانویه تا نوامبر:
- ۱۱.۴ میلیون گردشگر از ریودوژانیرو بازدید کردند
- ۲ میلیون نفر خارجی بودند
- تأثیر اقتصادی: ۲۴.۵ میلیارد رئال (حدود ۴.۵ میلیارد دلار)
پیامدهای پنهان رونق گردشگری؛ آغاز مناطق قربانی
افزایش گردشگران فقط به سواحل محدود نمانده است. مکانهایی مانند:
- دوشنبههای سامبا در Pedra do Sal
- پلههای رنگی سلارون
- عمارت Parque Lage
به نقاطی تبدیل شدهاند که حضور بومیها در آنها رو به کاهش است.
مرکز تاریخی ریودوژانیرو؛ میدان جدید سرمایهگذاران
خیابان «سنادو» در محله لاپا بهتازگی از سوی مجله Time Out بهعنوان «باحالترین خیابان جهان در سال ۲۰۲۵» انتخاب شده است. همزمان، شرکتهای ساختمانی با استفاده از مشوقهای دولتی، ساختمانهای قدیمی را به اقامتگاههای کوتاهمدت و Airbnb تبدیل میکنند.
برج معروف A Noite و بلوکهای کامل شهری، بهسرعت در حال تغییر کاربری هستند.
فعلاً بهشت گردشگری؛ اما تا چه زمانی؟
برخلاف بسیاری از شهرهای اروپایی که با مقاومت ساکنان در برابر گردشگری انبوه روبهرو هستند، در ریودوژانیرو هنوز هیچ مخالفت جدی وجود ندارد و حتی مقررات سختگیرانهای برای اقامتگاههای گردشگری اعمال نمیشود.
برای حالا، گردشگری در برزیل «نعمت آسمانی» تلقی میشود؛
اما پرسش مهم این است: تا چه زمانی؟
جمعبندی نهایی
برزیل در سال ۲۰۲۵ نهتنها رکورد گردشگری خود را شکسته، بلکه وارد مرحلهای تازه از بازتعریف جایگاه جهانیاش شده است. ترکیب سیاستگذاری هوشمندانه، تنوع فرهنگی، طبیعت منحصربهفرد و انرژی اجتماعی، این کشور را به یکی از جذابترین مقاصد گردشگری جهان تبدیل کرده است؛ مسیری که اگر بدون برنامهریزی بلندمدت ادامه یابد، میتواند چالشهای تازهای نیز به همراه داشته باشد.
