فرض کن گوشي شیائومی‌تو ريست فکتوری کردی و حالا می‌بینی همه چيز پاک شده؛ چه عکس‌ها و فيلم‌های خاطره‌انگيزی که داشتی، چه شماره‌های تماس و پيام‌هات!  اين اتفاق واقعاً ناراحت‌کننده‌ست، اما بيا ببينيم می‌شه کاری کرد يا نه.

تو اين مقاله به زبون خودمونی برات توضيح می‌دم که چطور می‌تونی سعی کنی اطلاعات گوشيت رو بعد از فکتوری ريست برگردونی. دو تا راه کلی وجود داره: يا از اپليکيشن‌های ریکاوری که روی خود گوشي نصب می‌شن استفاده کنی، يا گوشي رو به کامپيوتر وصل کنی و با نرم‌افزارهای ریکاوری کامپيوتری دنبالشون بگردی.پس در ادامه با ما همراه باشید تا به روش های بازیابی اطلاعات گوشی شیائومی بعد از ریست فکتوری بپردازیم.

قبل از شروع: آیا بازیابی اطلاعات واقعاً ممکنه؟

اول يک نکته مهم رو بگم: بازیابی اطلاعات بعد از ريست فکتوری در گوشی‌های امروزی (از جمله شیائومی) خيلی سخته و معمولاً غيرممکنه مگر اين‌که قبلاً بکاپ گرفته باشی. چرا اين‌قدر سخت؟ چون اکثر گوشی‌های اندرويد جديد (اندرويد ۶ به بعد) اطلاعات رو به صورت پيش‌فرض رمزنگاری (Encrypt) می‌کنن. وقتی ريست فکتوری می‌کنی، کليد رمزنگاری پاک می‌شه و عملاً داده‌های قبلی بدون اون کليد ديگه قابل خوندن نيستن. اين کار برای امنيت خوبه (مثلاً اگر گوشي‌تو بفروشی کسی نتونه با ریکاوری به اطلاعاتت برسه)، ولی برای خودمون که حالا اطلاعاتمون رو می‌خواهيم بد برگردونيم خبر بدیه!

حالا اگه بکاپ (پشتيبان) از قبل داشته باشی، معلومه که بهترين کار برگردوندن اون بکاپه (مثلاً از Xiaomi Cloud یا Google Drive یا یه بکاپ آفلاین روی کامپیوتر). پس اگه بکاپ داری، وقتتو روی برنامه‌های ریکاوری نذار و همون رو برگردون. اما مشکل وقتی پيش میاد که بکاپی در کار نيست. تو اين شرايط، آخرين چاره‌ای که داری استفاده از برنامه‌های ریکاوری اطلاعاته. بعضی از اين برنامه‌ها ادعا می‌کنن که می‌تونن بعد از فکتوری ريست هم اطلاعات رو برگردونن، ولی راستش رو بخوای هيچ تضمينی نيست و گزارش‌های کاربرا هم نشون داده که معمولاً اين ابزارها نمي‌تونن داده‌های پاک‌شده در ريست فکتوری رو برگردونن. با اين حال، ضرری نداره امتحانشون کنی؛ شايد تونستی حداقل بخشی از اطلاعات مهمت رو برگردونی. پس با ديد واقع‌بينانه جلو برو: قول ۱۰۰٪ نمی‌دم که جواب بگیری، ولی ارزش تلاش کردن رو داره.

خب حالا بريم سراغ روش‌ها:

روش اول: استفاده از اپلیکیشن‌های ریکاوری روی خود گوشی

تو این روش از برنامه‌های موبایلی استفاده می‌کنیم که روی خود گوشی اندروید (شیائومی) نصب می‌شن و حافظه گوشی رو برای فایل‌های پاک‌شده اسکن می‌کنن. چند تا از معروف‌ترین اپ‌های ریکاوری اندروید که حتماً اسمشونو شنیدی یا تو نت زیاد دیدی عبارت‌اند از: Wondershare Dr.Fone، Tenorshare UltData، EaseUS MobiSaver و DiskDigger و … (و کلی برنامه دیگه تو این زمینه هست). مزیت بزرگ این روش اینه که نیازی به کامپیوتر نداری و سریع می‌تونی تو خود گوشی امتحان کنی. اما محدودیت‌هاش هم مهمه:

• محدودیت بدون روت: اکثر این اپلیکیشن‌ها اگه گوشی روت نشده باشه، فقط می‌تونن یه اسکن سطحی انجام بدن و معمولاً چیزهایی رو پیدا می‌کنن که از قبل یه اثری ازش مونده (مثل کش یا فایل‌های موقتی). برای مثال، برنامهٔ EaseUS MobiSaver در حالت عادی فقط با جستجوی کش و تصاویر بندانگشتی کار می‌کنه؛ یعنی ممکنه بتونه عکس‌های کوچیکی که تو پیش‌نمایش‌ها بوده رو برگردونه، ولی عکس اصلی رو نه. اما اگه گوشی روت باشه، همون MobiSaver می‌تونه عمیق‌تر حافظه رو بگرده و شانس بیشتری برای پیدا کردن فایل‌های اصلی داره. این قضیه برای خیلی از اپ‌های دیگه هم صادقه: روت نبودن = محدودیت دسترسی. البته بعضی اپ‌های جدید مثل UltData یا Dr.Fone ادعا می‌کنن بدون روت هم نتایج خوبی می‌دن و عکس‌ها یا حتی چت‌های واتساپ رو ریکاوری می‌کنن. این اپ‌ها از ترفندهایی مثل خوندن کش اپلیکیشن‌ها، پوشه‌های موقت یا استفاده از مجوزهای ویژه بهره می‌برن که بدون روت هم بتونن یک چیزهایی پیدا کنن. اما در کل اگر گوشی روت باشه عملکرد همه این اپ‌ها بهتر می‌شه.

• موارد قابل بازیابی: این برنامه‌های موبایلی معمولاً روی برگردوندن عکس‌ها و ویدیوها تمرکز ویژه دارن، چون بیشترین چیزی که کاربرا دنبالش می‌گردن ایناست. ولی خیلیاشون انواع دیگه فایل رو هم پشتیبانی می‌کنن: مثلاً مخاطبین، پیامک‌ها، تاریخچه تماس، فایل‌های صوتی و اسناد و حتی چت‌های شبکه‌های اجتماعی. برای نمونه، اپ UltData تقریباً همه نوع داده‌ای رو پوشش می‌ده  از عکس و ویدیو گرفته تا مخاطب و پیام‌های اپ‌هایی مثل LINE و اینستاگرام  و ادعا می‌کنه نرخ موفقیت بالایی هم داره. همچنین می‌گه می‌تونه پیام‌ها و مدیای واتساپ رو هم بدون نیاز به روت یا بکاپ برگردونه. یا Dr.Fone تو توضیحاتش گفته که عکس، فیلم، موزیک و حتی پیام‌های حذف‌شده واتساپ رو می‌تونه ریکاوری کنه (مثلاً پیام‌هایی که فرستنده برای شما Delete کرده). EaseUS MobiSaver هم به عنوان یه اپلیکیشن ساده و سبک، بازیابی عکس‌ها، ویدیوها، SMS و مخاطبین رو پشتیبانی می‌کنه. خلاصه اگر چیزی پاک شده باشه و ردی ازش مونده باشه، احتمالاً یکی از این اپ‌ها برایش گزینه‌ای داره.

حالا بیاییم خود این اپ‌های معروف رو یه کوچولو معرفی کنیم و ببینیم چی دارن:

• Dr.Fone – Data & Photo Recovery: دکترفون یکی از قدیمی‌ترین ابزارهای ریکاوری موبایله. نسخه اندرویدش رو می‌تونی از گوگل‌پلی بگیری. این برنامه یه رابط کاربری ساده داره و می‌تونه انواع فایل‌ها رو اسکن کنه. از عکس و فیلم گرفته تا مخاطبین و پیام‌ها. یه قابلیت جالبش توی گوشی‌های خاص (سامسونگ) داشتن سطل بازیافت داخلیه که اگه قبل از پاک شدن، Dr.Fone روی گوشی نصب بوده باشه، فایل‌های پاک‌شده مستقیماً میرن تو اون سطل تا بعداً بازگردانی کنی. البته روی شیائومی این سطل کار نمی‌کنه (مخصوص سامسونگه)، اما به هر حال توانایی کلی برنامه در بازیابی فایل‌ها قابل توجهه. Dr.Fone حتی برای پیام‌های واتساپ هم راه‌حل داره و می‌تونه پیام‌ها و عکس‌هایی که تو واتساپ پاک شدن رو بازیابی کنه (برای پیام‌هایی که فرستنده Delete for Everyone کرده هم کاربرد داره). نسخه رایگانش امکان پیش‌نمایش فایل‌های پیدا‌شده رو می‌ده ولی برای ذخیره کردنشون احتمالاً مجبور شی نسخه پرو بخری یا اشتراک بگیری. در کل، Dr.Fone یه انتخاب محبوب بین کاربراست چون علاوه بر ریکاوری، یه سری ابزار دیگه مثل انتقال داده، آنلاک صفحه و غیره هم در اپ خودش داره.
• Tenorshare UltData: این یکی جدیدتره ولی خیلی سریع معروف شده. UltData نسخه اندروید (اپ موبایل) خودش رو داره که تمرکزش روی بازیابی بدون نیاز به روته. توی توضیحاتش نوشته که با همین اپ می‌تونی انواع عکس، ویدیو، فایل صوتی، مخاطب و پیام رو از حافظه داخلی یا کارت SD اسکن و بازیابی کنی. چیزی که UltData رو مطرح کرده، قابلیتشه در ریکاوری چت‌های واتساپ بدون بکاپ و بدون روت؛ مثلاً می‌تونه پیام‌ها و مدیای حذف‌شده واتساپ رو بازیابی کنه، حتی اگر بکاپ نداشته باشی. همچنین می‌تونه پیام‌های شبکه‌های اجتماعی مثل فیسبوک، LINE و… رو هم برگردونه. UltData ادعا می‌کنه که رابط کاربری خیلی آسونی داره و با چند تا تپ ساده می‌شه کار ریکاوری رو انجام داد، و تأکید داره که درصد موفقیتش بالاهه (البته اینا ادعای شرکته و موفقیت واقعی بستگی به شرایط داره). خوبی UltData اینه که نیاز به دسترسی روت نداره برای اغلب موارد، پس برای کاربرای عادی امن‌تر و راحت‌تره.
• EaseUS MobiSaver: شرکت EaseUS تو زمینه نرم‌افزارهای ریکاوری کامپیوتر معروفه و نسخه اندرویدش هم با نام MobiSaver ارائه شده. این اپ بیش از ۱۰ میلیون دانلود داشته ولی امتیازش خیلی بالا نیست (چون همون قضیه محدودیت‌ها رو داره و همه انتظارات رو برآورده نکرده). MobiSaver در عین حال محبوب‌ترین فرمت‌های عکس (JPG/PNG و غیره) و ویدیو (MP4/MOV و…) رو پشتیبانی می‌کنه و می‌تونه عکس، فیلم، مخاطبین، SMS و حتی لاگ تماس رو برگردونه. نقطه قوتش اینه که کار کردن باهاش ساده‌ست و مراحلش واضحند. اما محدودیتش اینه که برای اسکن عمیق نیاز به روت داره؛ بدون روت فقط یه اسکن سطحی انجام می‌ده که اغلب فایل‌های فعلی رو هم نشون می‌ده (گاهی کاربرا شاکی‌ان که این چی بود همونو که تو گوشی هست رو لیست کرده!) و وقتی می‌خوان ریکاور کنن، میگه باید نسخه پولی رو بخری. نسخه رایگان MobiSaver اجازه پیش‌نمایش می‌ده ولی برای ذخیره معمولا لازم می‌شه پولی بشه. در کل، اگه گوشی روت باشه MobiSaver عملکرد خیلی بهتری داره و می‌تونه عمیق کل حافظه رو بگرده.

لازم به ذکر است که بسیاری از این نرم افزار ها نیاز به تخصصی فنی دارد از همین رو پیشنهاد میشود برای استفاده از این برنامه ها از مرکز تعمیرات شیائومی کمک بگیرید.

روش دوم: استفاده از نرم‌افزارهای ریکاوری روی کامپیوتر

تو این روش از کامپیوتر (ویندوزی یا مک) کمک می‌گیریم. یک سری نرم‌افزارهای ریکاوری اطلاعات مخصوص اندروید وجود دارن که روی PC نصب می‌شن و وقتی گوشی رو با کابل وصل کنی، می‌تونن حافظه گوشی رو اسکن و اطلاعات حذف‌شده رو استخراج کنن. این برنامه‌ها معمولاً قدرتمندتر از اپ‌های موبایل هستن چون دسترسی پایین‌تری به سخت‌افزار و سیستم فایل دارن (با کمک درایورها و ADB). بعلاوه، رابط کاربری بزرگ‌تر و بهتری دارن که مدیریت هزاران فایل پیدا‌شده رو آسون‌تر می‌کنه.

چند تا از معروف‌ترین نرم‌افزارهای کامپیوتری برای ریکاوری گوشی‌های اندرویدی این‌ها هستن:

• Wondershare Dr.Fone (Android Data Recovery): همون دکترفون که بالاتر گفتیم، یک جعبه‌ابزار کامل روی کامپیوتر هم داره. باید نسخه مخصوص اندرویدشو روی ویندوز/مک نصب کنی. بعد از نصب، گوشیو با کابل وصل می‌کنی و توی Dr.Fone بخش Android Data Recovery رو انتخاب می‌کنی. این برنامه قادره انواع اطلاعات پاک‌شده رو از گوشی استخراج کنه: عکس، ویدیو، موزیک، مخاطبین، SMS، تاریخچه تماس، یادداشت‌ها و حتی داده‌های WhatsApp و Viber و غیره. تقریباً با همه برندهای مطرح از جمله سامسونگ، هواوی، ال‌جی، موتورولا و البته شیائومی سازگاره. رابط کاربریش ساده و گام‌به‌گامه؛ مثلا مرحله به مرحله می‌گه USB Debugging رو روشن کن، حالا نوع فایل رو انتخاب کن، حالا اسکن کن و… . وقتی اسکن تموم شد، همه فایل‌های پیدا شده رو دسته‌بندی نشون می‌ده و می‌تونی تیک بزنی و روی Recover کلیک کنی تا اون‌ها رو تو کامپیوتر ذخیره کنه. یک قابلیت خوب Dr.Fone اینه که پیش‌نمایش فایل‌ها رو قبل از ریکاوری نشون می‌ده، پس می‌تونی ببینی کدوم عکس سالمه یا کدوم مخاطب مدنظرته. دکترفون یکی از قوی‌ترین‌ها در این حوزه‌ست ولی نسخه رایگانش محدودیت داره و معمولاً برای بازیابی کامل باید لایسنس تهیه کنی. (حداقلش اینه که می‌تونی اسکن رو مجانی انجام بدی ببینی چی پیدا می‌شه.)

• Tenorshare UltData (Android Data Recovery for PC): این نرم‌افزار هم حسابی اسم در کرده و شرکتش ادعا داره که شماره ۱ ریکاوری اندروید بدون نیاز به روت هست. UltData روی ویندوز/مک نصب می‌شه، و مشابه Dr.Fone مراحل کارش آسونه. تفاوتش در جزئیاتشه: طبق گفته شرکت سازنده، UltData می‌تونه پیام‌ها، عکس‌ها، ویدیوها، مخاطبین و تقریباً هر چیزی رو از دستگاه اندرویدی بازیابی کنه و حتی قابلیت منحصربه‌فرد بازیابی پیام‌ها و فایل‌های واتساپ بدون بکاپ رو داره. یعنی مثلاً می‌تونه پیام‌های چند ماه پیش واتساپ که بکاپ نگرفتی رو از حافظه گوشی استخراج کنه (حتی اگر پاک شده باشن). ضمن اینکه UltData با بیش از ۶۰۰۰ مدل دستگاه اندرویدی از برندهای مختلف (از جمله خود شیائومی) سازگاری داره، پس روی گوشی شما هم احتمالاً جواب می‌ده. یک ویژگی جالب UltData اینه که می‌تونه بکاپ‌های Google Drive شما رو هم (اگه داشته باشی) دانلود کنه و اجازه بده به طور انتخابی مثلاً فقط عکس‌ها یا فقط مخاطبین اون بکاپ رو برگردونی. این برای وقتیه که مثلاً گوشی رو ریست کردی و از طریق اکانت گوگل یه بکاپ کلی داشتی ولی نمی‌خوای همه چیز رو ریستور کنی – UltData می‌تونه بکاپ گوگل رو باز کنه و فقط آیتم‌های دلخواهتو برگردونه. برای استفاده از UltData هم مشابه: برنامه رو نصب و اجرا می‌کنی، گوشی رو با USB وصل می‌کنی (حتماً USB Debugging روشن باشه)، بعد نوع فایل رو انتخاب و اسکن می‌کنی. نتیجه رو که داد، هر چی خواستی اکسپورت می‌کنی تو کامپیوتر. به‌طور کلی، UltData یکی از بالاترین شانس‌ها رو داره که چیزی برات پیدا کنه (اگه واقعاً چیزی مونده باشه).
• EaseUS MobiSaver for Android (PC): نسخه کامپیوتری MobiSaver عملکردش شبیه همون موبایله ولی مقداری قوی‌تره. این نرم‌افزار رو روی PC نصب می‌کنی، بعد گوشیو وصل و شناسایی می‌کنه. رابطش خیلی ساده‌ست؛ ازت می‌خواد که نوع فایل‌هایی که دنبالشی انتخاب کنی (عکس، ویدیو، موزیک، مخاطب، پیام، واتساپ و غیره) و بعد با زدن دکمه Start شروع می‌کنه به اسکن. یکی از خوبی‌هاش اینه که پیام‌های واتساپ و تصاویر/ویدیوهای اونو هم می‌تونه ریکاور کنه. البته برای واتساپ احتمالاً نیاز به روت داره در اکثر موارد. سرعت اسکن MobiSaver متوسطه – نه خیلی تنده نه خیلی کند. نسخه رایگانش یه بدی داره: مثلاً فقط ۱ عکس و ۱ مخاطب و ۱ پیام رو اجازه می‌ده ذخیره کنی (به عنوان تست). برای استفاده کامل باید لایسنس بخری که خب پولی‌یه. رابط کاربریش شاید به شیکی Dr.Fone نباشه، ولی کار راه‌اندازه و شرکت سازنده‌ش (EaseUS) هم معتبره. اگر از قبل با نرم‌افزارهای کامپیوتری EaseUS کار کرده باشی، کار با این هم برات آشناست.
• iMobie DroidKit: این یه برنامه همه‌کاره‌ست که علاوه بر بازیابی اطلاعات، امکانات دیگه مثل تعمیر سیستم اندروید، آنلاک کردن گوشی و غیره هم داره. ما فقط بخش ریکاوری‌شو کار داریم. DroidKit به ادعای سازنده نیاز به روت نداره و می‌تونه مستقیماً اطلاعات پاک‌شده رو پیدا کنه و بهت نشون بده. توی آموزش‌هایی که خودش ارائه داده، روندش اینه که برنامه رو باز می‌کنی و گزینه Quick Recovery from Device رو می‌زنی. بعد نوع دیتاهایی که می‌خوای (عکس، مخاطب، و غیره) انتخاب می‌کنی تا فقط همونا جست‌وجو بشن و سریع‌تر کار کنه. بعد گوشی رو وصل می‌کنی و Start رو می‌زنی. DroidKit شروع می‌کنه به اسکن و در نهایت هرچی پیدا کنه نشون می‌ده و می‌تونی انتخاب کنی چی‌ها رو برگردونه. یک قابلیت جذاب DroidKit اینه که می‌تونه اطلاعات کارت حافظه (SD Card) رو هم ریکاور کنه. فرض کن عکس‌هات رو روی مموری کارت داشتی و با فرمت یا ریست فکر می‌کردی پاک شده – DroidKit اونارو هم می‌تونه اسکن کنه (کارت حافظه رو جدا کنی با رم‌ریدر بزنی PC هم می‌تونه). مزیت بزرگ DroidKit اینه که برای کاربرای غیرحرفه‌ای طراحی شده و نیاز به روت و کارای پیچیده نداره. البته ممکنه در بعضی موارد عمیق به پای روش روت‌دار نرسه، ولی برای شروع خوبه. این برنامه هم مثل بقیه رایگان نیست و برای خروجی گرفتن فایل‌ها معمولاً باید نسخه پولی داشته باشی (اما اسکنش رایگانه).

البته برنامه‌های دیگه‌ای هم هست (مثل FonePaw, iMyFone D-Back,‌ WonderShare Recoverit, و حتی برنامه رسمی Samsung Smart Switch برای گوشی‌های سامسونگ). ما اینجا تمرکز رو گذاشتیم روی اونایی که برای گوشی‌های شیائومی و عموم اندرویدی‌ها کاربرد دارن. حالا هر کدوم رو که استفاده کنی، تقریباً یه روال مشخصی باید طی بشه. بذار اون روال رو هم قدم‌به‌قدم بگیم: