بازار گردشگری اسلامی در حال تجربه رشدی بیسابقه است. طبق تازهترین گزارش مسترکارت – که حالا به دهمین نسخه خود رسیده – پیشبینی میشود که در سال ۲۰۲۴، شمار گردشگران مسلمان با جهشی حدود ۲۵ درصدی به حدود ۱۷۶ میلیون نفر برسد. اما این پایان ماجرا نیست؛ تخمینها نشان میدهد که تا سال ۲۰۳۰، این رقم ممکن است به ۲۴۵ میلیون نفر افزایش یابد و حجم هزینهکرد این گردشگران به رقم چشمگیر ۲۳۰ میلیارد دلار برسد. در این میان، ترکیه نیز بهسرعت در حال صعود در رتبهبندی مقصدهای محبوب مسلمانان است و توجهها را به سمت گردشگری اسلامی جلب کرده است.
مقصدهای برتر برای گردشگران مسلمان
بدون شک، مالزی همچنان پیشتاز است. زیرساختهای اسلامی در این کشور بهخوبی توسعه یافتهاند؛ از نمازخانههای فراوان گرفته تا غذاهای متنوعی که مطابق با اصول حلال تهیه میشوند.
ترکیه نیز با سرعت در حال پیشرفت است، و پس از آن عربستان سعودی و امارات متحده عربی قرار دارند؛ کشورهایی که تجربههای فرهنگی اصیل را با امکانات مدرن سازگار با نیازهای مسلمانان ترکیب کردهاند.
اندونزی نیز محبوبیت بالایی دارد و فرهنگ غنی خود را بهخوبی به گردشگران ارائه میدهد. در کنار آنها، کشورهای حاشیه خلیج همیشه فارس مانند ایران، قطر، عمان و کویت نیز عملکرد خوبی در جذب گردشگران مسلمان دارند.
اما جذابیت مقصدها محدود به کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی (OIC) نیست. در میان کشورهای غیرعضو، سنگاپور پیشتاز است؛ کشوری که ارزش بالایی برای فراگیری و احترام به همه فرهنگها قائل است.
تایلند و فیلیپین نیز بهعنوان مقاصد نوظهور در آسیای جنوبشرقی توجه مسلمانان را جلب کردهاند و هنگکنگ نیز در میان کشورهای غیرعضو عملکردی موفق داشته است.
روندهای کلیدی در شکلدهی به گردشگری مسلمانان
گزارش مسترکارت چند روند مهم را در رفتار و ترجیحات گردشگران مسلمان شناسایی کرده است:
۱. اپلیکیشنهای هوشمند و سفر دیجیتال
فناوری در حال دگرگون کردن تجربه سفر است. اپلیکیشنهایی طراحی شدهاند که اطلاعاتی از جمله رستورانهای حلال، زمانهای نماز و حتی برنامهریزی شخصیسازیشده سفر را در اختیار مسافران قرار میدهند.
۲. توانمندسازی زنان مسلمان در سفر
زنان نقش بسیار مهمی در بازار گردشگری اسلامی دارند. آنها بهدنبال فضاهایی ایمن و فراگیر هستند؛ مانند اقامتگاههایی با امکانات تفکیکی، تورهای اختصاصی زنان و محیطهایی با احترام به ارزشهایشان.
۳. امکانات سازگار با مذهب
مکانهایی که خدماتی نظیر غذای حلال، نمازخانه و استخرهای تفکیکشده برای زنان و مردان ارائه میدهند، محبوبیت بیشتری یافتهاند.
۴. افزایش سفرهای انفرادی
نسل جوانتر مسلمانان تمایل بیشتری به سفرهای انفرادی پیدا کردهاند. آنها ارزش زیادی برای استقلال در سفر و همخوانی تجربه سفر با باورها و سبک زندگیشان قائلاند.
۵. گرایش به آرامش و دوری از تکنولوژی (Digital Detox)
بر اساس مفاهیم اسلامی درباره حضور ذهن و آرامش درونی، بسیاری از گردشگران بهدنبال سفرهایی هستند که آنها را از فضای همیشهآنلاین جدا کند و فرصتی برای ارتباط با طبیعت و معنویت فراهم آورد.
نیروی اقتصادی در حال رشد
با پیشبینی رسیدن هزینهکرد گردشگران مسلمان به ۲۳۰ میلیارد دلار تا سال ۲۰۳۰، این بازار اکنون به یک نیروی اقتصادی قابل توجه تبدیل شده است. کشورهایی مانند ترکیه، مالزی و امارات در حال تقویت زیرساختها و خدمات حلال خود هستند تا بتوانند بیشترین بهره را از این فرصت ببرند.
در همین حال، کشورهایی مانند سنگاپور و تایلند نیز تلاش میکنند تا با ارائه چهرهای پذیرا و فراگیر، سهم بیشتری از این بازار به دست آورند. توجه روزافزون به نیازهای خاص گردشگران مسلمان، نشان میدهد که صنعت گردشگری جهانی بهسوی آیندهای متنوعتر و احترامآمیزتر در حال حرکت است.
